.
.
.

چنددستگی شبه‌نظامیان عراقی؛ حقیقتی که ایران آن را پنهان می‌کند

اسماعیل قاآنی فرمانده سپاه قدس نتوانسته وحدت و هماهنگی لازم میان شبه‌نظامیان عراقی ایجاد کند

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

دولت عراق، به‌رغم فشار گروه‌های وابسته به ایران اعلام کرد که گفت‌وگوها با آمریکا درباره همکاری مشترک میان دو کشور و جایگزینی نیروهای رزمی با نیروهای مستشاری تا پایان سال 2021، موفقیت‌آمیز بوده است.

با این وجود، واکنش شبه‌نظامیان عراقی در رابطه با این گفت‌وگوها متفاوت بوده که از فقدان هماهنگی میان این گروه‌ها خبر می‌دهد.

پس از ترور قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس، پارلمان عراق در غیاب نمایندگان کرد و سنی قانون خروج نیروهای آمریکایی از عراق را تصویب کرد. اما ایالات متحده به‌دلیل منافع راهبردی در خاورمیانه خروج کامل از عراق را رد کرد و به حضور نظامی خود در این کشور ادامه داد.

واکنش متناقض و متفاوت شبه‌نظامیان عراقی درباره ادامه حضور آمریکا در عراق به روشنی عمق اختلاف و رقابت میان این گروه‌ها را آشکار کرد.

ناظران چنین اختلافاتی را به‌دلیل نبود شخصیت‌های تاثیرگذاری مانند ابومهدی المهندس و قاسم سلیمانی می‌دانند که فرماندهان گروه‌های شبه‌نظامی از آنها حساب برده و تصمیماتشان را بدون مخالفت می‌پذیرفتند.

گزارش‌های اطلاعاتی بسیاری نشان می‌دهد که اسماعیل قاآنی، فرمانده جدید سپاه قدس شخصیت ضعیفی داشته و توانایی اجماع‌سازی میان رهبران گروه‌های شبه‌نظامی عراقی وابسته به ایران را ندارد.

به همین دلیل تهران می‌کوشد با مخفی نگه‌داشتن اختلافات میان گروه‌های وابسته به خود، تصویری متحد و یکپارچه از آنها نشان دهد.

اختلافات گسترده

فراس الیاس، کارشناس مسائل امنیتی در گفت‌وگو با «العربیه» گفت که حذف سلیمانی و المهندس، خلا رهبری بزرگی ایجاد کرده که باعث پراکندگی و ناهماهنگی گسترده‌ای میان شبه‌نظامیان در عراق شده است.

او افزود که دو شخصیت نامبرده به دلیل توانایی‌های رهبری و جایگاه تشکیلاتی‌شان توانسته بودند میان گروه‌های شبه‌نظامی هماهنگی ایجاد کرده و رقابت بین آنها را کنترل کنند.

این کارشناس مسائل امنیتی ادامه داد که قاآنی نتوانسته خلا رهبری را پر کند و همچنین نتوانست گروه‌های وابسته به ایران را وادار به پذیرفتن تصمیمات تهران به‌ویژه درباره نتایج گفت‌وگوهای اخیر عراق و آمریکا نماید.

بایدن و الکاظمی در کاخ سفید
بایدن و الکاظمی در کاخ سفید

سه موضع متفاوت

الیاس خاطرنشان کرد که تاکنون سه موضع متفاوت نسبت به خروج نیروهای رزمی آمریکا از عراق توسط گروه‌های شبه‌نظامی اعلام شده است که ائتلاف فتح موافق این تصمیم، عصائب اهل الحق موضعی بینابینی و سه گروه حزب الله، النجباء و گردان‌های سید الشهداء مخالف آن بوده‌اند.

او‌ ادامه داد که چنین اختلافاتی نشان از وجود بازیگران متعدد ایرانی از جمله دفتر رهبر جمهوری اسلامی، وزارت اطلاعات و سپاه پاسداران ایران در ارتباط با گروه‌های مسلح عراقی دارد.

وی افزود که ایران به نیروهای وابسته به خود در عراق درباره مذاکرات الکاظمی و بایدن گفته که به نتایج این گفت‌وگوها نظر منفی ندارد و باید با حفظ شرایط کنونی منتظر نتایج و پیامد واقعی مذاکرات ماند.

تهران همچنین خواستار پایان اختلافات میان رهبران گروه‌های شبه‌نظامی وابسته به خود به‌ویژه میان هادی العامری، رهبر گروه بدر، قیس الخزعلی، رهبر عصائب اهل الحق و عبدالعزیز المحمداوی (ابوفدک)، رهبر گروه حزب الله شده است. ایران‌ بر این باور است اختلافات کنونی ضمن آن که به کاهش نفوذش در عراق منجر خواهد شد، می‌تواند بر روند مذاکرات اتمی وین نیز تاثیر بگذارد.

بدین ترتیب رفتار این گروه‌ها از سویی به خروج‌ نیروهای رزمی ایالات متحده بستگی دارد و از سویی دیگر به روند مذاکرات اتمی وین مرتبط است.

با این وجود، حملات راکتی جسته و گریخته به کاروان‌های لجستیکی آمریکا با هدف فشار به دولت الکاظمی برای تسریع در خروج نیروهای رزمی آمریکا ادامه خواهد یافت. این حملات گاه و بیگاه مانند هجوم اخیر گروه «اصحاب کهف» در استان بابل عراق برای حفظ پایگاه مردمی گروه‌های شبه‌نظامی نیز ضروری است.

تهدیدی به نام الکاظمی

از سویی، غانم العابد، تحلیلگر مسائل راهبردی، به «العربیه» گفت که چنددستگی میان گروه‌های شبه‌نظامی و خبر عدم مشارکت ائتلاف صدر در انتخابات پیش روی عراق، گامی جهت تشکیل دولت در شرایط فوق‌العاده توسط الکاظمی و با حمایت کردها، سنی‌ها و بخشی از شیعیان است.

این اقدام با هدف خلع سلاح شبه‌نظامیان انجام می‌گیرد، به همین دلیل این گروه‌ها اعلام کردند که تصمیم خروج نیروهای رزمی آمریکا شفاف نیست تا به این بهانه سلاح‌هایشان را به حکومت تحویل ندهند.

العابد تاکید کرد که برخی شبه‌نظامیان وابسته به ایران، الکاظمی را دشمن اول خود دانسته و بر این اساس ضمن ادامه حملات خود به سفارت آمریکا، پایگاه عین الاسد و‌ فرودگاه اربیل، ممکن است برای ایجاد بلوا و هرج و مرج به ترور بعضی شخصیت‌های حکومت الکاظمی اقدام کنند.

او افزود که واکنش آمریکا به این اقدامات احتمالی، حمله به پایگاه‌های این شبه‌نظامیان در مرز عراق و سوریه خواهد بود چرا که این گروه‌ها در خاک عراق پایگاه ثابت و معینی ندارند.

گفتنی است که دفتر الکاظمی یک‌شنبه 10 مرداد اعلام کرد که نیروهای رزمی آمریکا تا پایان سال میلادی جاری عراق را ترک خواهند کرد.

این بیانیه می‌افزاید: «دولت عراق در تلاش برای ایجاد فرصت یک زندگی شرافتمندانه برای همه شهروندان بوده و می‌کوشد امکان خدمت‌رسانی به همه آحاد ملت را فراهم سازد».