.
.
.

فوربس: اقتصاد ایران در مسیر فاجعه اقتصادی ونزوئلا حرکت می‌کند

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

مجله آمریکایی «فوربس» در شماره دوشنبه 3 سپتامبر خود، وضعیت اقتصاد ایران را بسیار خطرناک و در مسیر اقتصاد ونزوئلا و فاجعه‌ای که با آن روبرو است توصیف کرد.

فوربس در گزارش خود، دو دلیل اصلی برای «فروپاشی اوضاع اقتصادی در ایران» بر شمرده است: «نخست این‌که مسئولان نظام ایران، پول‌های آزاد شده در نتیجه توافق هسته‌ای (برجام) را به جای توزیع بر مردم، در اختیار گرفتند».

این گزارش افزوده است که دولت ایران، از پول‌های آزاد شده، کمکی به شهروندان به منظور بهبود شرایط معیشتی‌شان یا هزینه‌ای برای رفع نیازهای ضروری همچون کمبود آب و آلودگی هوا، نکرد.

بنا بر این گزارش، به جای آن، پول‌های آزاد شده در اختیار سپاه پاسداران و تندروها قرار گرفت؛ مساله‌ای که به خشم مردم و آغاز اعتراض‌ها انجامید.

اما دلیل دومی که مجله «فوربس» نوشته، اقدام دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا در از سریری تحریم‌ها پس از خروج از توافق هسته‌ای است؛ اقدامی که به تحریم صنعت نفت و بانک مرکزی ایران طی چند ماه آینده خواهد انجامید.

در سایه کمبود ارز در ایران، واردات مواد غذایی و دیگر محصولات اصلی کاهش یافت، مساله‌ای که به تورم کم سابقه انجامید و باعث تظاهرات اعتراض‌آمیز در ماه‌های اخیر شد.

تشابه دو بحران

مجله «فوربس» به تشابه‌ها میان بحران کنونی در ونزوئلا و بحران اقتصادی در ایران هم پرداخت که عبارت است از:
• نرخ ارز در بازار محلی بسیار بالاتر از نرخ ارز در بازار رسمی است.

• فساد و غارت در نهادهای دولتی گسترش یافته است.

• دستگاه قضایی غیر مستقل برپایه خواسته‌های قدرت‌مداران عمل می‌کند.

• نرخ بی‌کاری جوانان بالا و رو به افزایش است.

• ذخیره ارزی کاهش یافته و دست‌رسی به دلار آمریکا محدود است.

• کشور در انزوای بین‌المللی قرار دارد و مردم در رفع نیازهای خود، با دشواری دست و پنجه نرم می‌کنند.

گزارش‌های غیر موثق

ایران از لحاظ نبود گزارش‌های اقتصادی شفاف و موثق نیز به ونزوئلا شباهت دارد. دلار با نرخ 150 برابر نرخ رسمی، در بازار آزاد رد و بدل می‌شود.

صادرات نفت خام نیز در دو هفته نخست ماه اوت، کاهش یافت. این تغییر با افزایش نرخ تورم هم‌زمان شده است که به گفته مقام‌های رسمی، به 18 درصد رسیده است. اما کارشناسان بر این باورند که تورم واقعی، دو برابر این رقم است.

«فوربس» توشته که ایران در دردسری سخت به سر می‌برد؛ از یک سو نیاز به کمک‌های اقتصادی غرب دارد و از سوی دیگر، ایالات متحده را عامل مشکلات کنونی خود می‌داند. این در حالی است که اعتراض‌های مردم به رنج‌های اقتصادی، بالا گرفته است.

انزوای بین‌المللی

به نظر می‌رسد دولت ایران به سوی انزوای بین‌المللی بیشتری پیش می‌رود. هفته گذشته علی خامنه‌ای رهبر ایران گفت که توافق هسته‌ای «وسیله» است نه «هدف». او افزود اگر ایران به این نتیجه برسد که توافق هسته‌ای منافعش را تامین نمی‌کند، ممکن است از آن خارج شود.

حسن روحانی و شماری دیگر از مسئولان ایرانی گفتند، چنانچه در نتیجه تحریم‌های آمریکا، ایران نتواند نفت خود را صادر کند «هیچ کشور دیگری در منطقه نیز نخواهد توانست».

«فوربس» در این باره نوشت: «تهدید ایران به مانع‌تراشی در مسیر دریانوردی در تنگه هرمز که شاهراه ارتباط تولید کنندگان نفت خلیج به جهان است، تنها بحران سیاسی داخلی ایران نخواهد بود، بلکه پیامدهای جیوسیاسی خطرناکی خواهد داشت».