.
.
.

طرح میانجیگری آمریکا.. تعیین مرزهای میان لبنان و اسرائیل در مقابل نفت

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

اظهارات روز سه شنبه 5 ژوئن وزیر انرژی اسرائیل درباره میانجیگری ایالات متحده آمریکا برای حل اختلافات مرزی دریایی بین لبنان و اسرائیل، نگاه‌ها را به خود معطوف کرد. در همین حال گزارش‌هایی از وجود طرحی جدید از طرف آمریکایی‌ها برای تعیین مرزهای مورد منازعه میان بیروت و تل آویو شنیده شده است. این اختلافات مرزی که هم در مرز خشکی و هم دریایی است، با موضوع حفاری‌های نفتی و بهره برداری از آن مرتبط است.

این تحولات در حالی رخ می دهد که طرف اسرائیلی اخیرا به پیشرفت‌های مهم لبنان در زمینه حفاری‌های نفتی در فازهای 6 و 9 مورد منازعه دو کشور پی‌برده و به همین منظور در تلاش است تا در جهت تامین منافع خود معادلات موجود را به هم زند.

برخی منابع بلندپایه لبنانی که نخواستند نامشان فاش شود در تماس با العربیه از انعقاد جلسه‌ای سه جانبه در کاخ بعبده لبنان میان میشل عون رئیس جمهوری، سعد الحریری نخست وزیری و نبیه بری رئیس پارلمان این کشور پرده برداشتند. در این جلسه سرلشکر عباس ابراهیم مدیر کل اطلاعات لبنان، سرتیپ امین فرحات هماهنگ کننده بین دولت لبنان و نیروهای «یونیفل» حافظ صلح سازمان ملل متحد و سرتیپ رولی فارس نیز در آن حضور داشتند.

این جلسه پس از آن تشکیل شد که لبنان طرح جدیدی را از طرف ایالات متحده آمریکا برای تعیین مرزهای دریایی و خشکی با اسرائیل دریافت کرده بود. مزارع شبعا واقع در نقطه تلاقی مرزهای سه کشور لبنان، سوریه و اسرائیل یکی از این موارد مورد اختلاف است.

این منابع آگاه ضمن توضیح اینکه در این طرح جدید اولویت بیشتری به حل نزاع درباره مرزهای زمینی از جمله مناطق موسوم به «خط آبی» حدفاصل بین دو کشور داده شده است، تاکید کردند:«در این رابطه هنوز توافقی رسمی صورت نگرفته است بلکه مذاکرات هنوز فقط در چارچوب گفتگوهای غیر رسمی میان طرفین است».

ارائه طرح پیشنهادی آمریکا برای حل اختلافات مرزی میان لبنان و اسرائیل در حالی مطرح می شود که تل آویو درصدد احداث دیواری بتونی در طول مرزهای خود با جنوب لبنان است.

منابع لبنانی افزودند، مذاکرات در این زمینه پیشرفت مثبتی داشته است و «طرف اسرائیلی برای خروج از بعضی مناطق مورد مناقشه اعلام آمادگی کرده است» . طبق این گزارش اختلاف‌ در باره 8 منقطه از مجموع 13 منقطه مرزی مورد اختلاف، حل شده است.

اما این منابع در عین حال تاکید کردند که اختلاف در مورد 5 منقطه دیگر هنوز پابرجاست. دو منقطه به نام های «العدیسه» و«راس الناقوره» واقع در بلوک B1 از حساسیت‌های فوق العاده‌ای برخودردارند به طوری که دو طرف لبنانی و اسرائیلی در باره این دو منطقه با احتیاط مذاکره می کنند.

این منابع افزودند که در راستای این نشست‌ها که با هماهنگی سازمان ملل صورت می‌گیرد، هفته آینده قرار است مذاکراتی مستقیم میان اسرائیل و لبنان در منطقه «الناقوره» لبنان درباره تعیین مرزهای آبی دو کشور صورت گیرد.

حل اختلاف مرزهای آبی میان دو کشور از آن جهت مهم است که طبق قطعنامه 1701 سازمان ملل این مرزها در چارچوب نظارت یروهای بین المللی حافظ صلح قرار نگرفته است.

این منابع تاکید کردند، میانجیگری ایالات متحده با روی کار آمدن «دیوید شنکر» به عنوان معاون امور خاورمیانه‌ای وزیر خارجه آمریکا، مایک پمپئو فعال تر خواهد شد.

دیوید شنکر، عنوان معاون وزیر خارجه آمریکا در امور خاورمیانه را به جانشینی از «دیوید ساترفیلد» بر عهده خواهد داشت، که پیشتر از سمت خود کنار گذاشته شد».

با نگاهی به تاریخچه تحولات میان دو کشور لبنان و اسرائیل می توان دریافت که طرح میانجیگری آمریکا موضوع جدیدی نیست بلکه آخرین تلاش‌ها برای میانجیگری مربوط به اختلافات مرزی در سال 2013 نیز صورت گرفته بود. دیفید ساترفیلد معاون وقت وزیر خارجه آمریکا در فوریه گ‍ذشته در رابطه با همین مسئله با سعد الحریری نخست وزیر لبنان و یوفال شتاینتز وزیر انرژی اسرائیل دیدار کرد و مذاکرات موفقیت‌آمیزی در آن زمان انجام داده بود.

در چند ماه اخیر دیوید ساترفیلد ضمن انجام سفرهای متعددی بین لبنان و اسرائیل تلاش‌های جدی را به منظور میانجیگری برای حل اختلاف‎های مرزی بین دو کشور انجام داد. اختلاف جدی بین لبنان و اسرائیل بر سر مالکیت بخشی از حوضچه آبی شماره 9 بین دو کشور است که سرشار از منابع گاز طبیعی است.

ایالات متحده آمریکا همچنان موضوع «خط هوف» که 4 سال پیش با طرح پیشنهادی فردریک هوف میانجیگر آمریکایی با عنوان راه حل عرضه شده، را پیش کشیده است.

خلاصه این طرح مبتنی بر عقب نشینی 60 درصدی اسرائیل از پیشروی‌های خود در مرزهای آبی تحت نفوذ لبنان است و حفاری در 40 درصد باقیمانده از این منطقه بر دو طرف لبنانی و اسرائیلی ممنوع خواهد بود، اما لبنان بارها این طرح را رد کرده و از پذیرش آن امتناع کرد.

این تحول تا چند سال محل تبادل تهدیدهای دو طرف بود به طوری که مسئولان دو کشور بر محافظت از منافع کشورهای متبوعشان تاکید کرده و نسبت به هرگونه تعدی در این زمینه به یکدیگر هشدار دادند.

در رابطه با این اختلاف‌ها ایده‌های جدید پیشنهاد شده در روند مذاکرات، امیدوار کننده به نظر می‌رسد. این چیزی است که وزیر انرژی اسرائیل روز سه شنبه 5 ژوئن بر آن تاکید کرد و گفت:«امیدواریم بتوانیم طی ماه‌های آینده و تا پایان سال حداقل به راه‎حلی جزئی درباره موضوعات مورد مناقشه برسیم اما تاکنون چیزی حل نشده است».

دستیابی به هرگونی راه حل در این زمینه حتی اگر هم جزئی باشد دستاوردی دیپلماتیک به شمار می‌رود که در شرایطی مناسب حاصل شده است، زیرا که هر دو کشور در حال حاضر برای انجام طرح‌های جدیدی جهت آغاز پروژه‌های حفر چاهای نفتی در دریا و بهره برداری از آن‌ها برنامه ریزی می کنند.