.
.
.

عرب‌ها یا کُردها؟... چه کسی مناطق آزاد شده از داعش را اداره خواهد کرد

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

پیروزهای عملیات نظامی علیه گروه دولت اسلامی موسوم به داعش، ادامه دارد؛ اما سوال اکنون این است: «چه کسی مدیریت و حکومت در مناطقی که نیروهای هم‌پیمان امریکا از تصرف داعش خارج می‌کند را بر عهده خواهد گرفت؟»

نیروهای ائتلاف سوریه دموکراتیک متشکل از جنگجویان عرب و کُرد، سه‌شنبه ۳۱ مه، عملیاتی را برای باز پس گیری شهر منبج در شمال سوریه از تصرف داعش آغاز کردند. این شهر گذرگاه اصلی اسلحه و نیروی خارجی برای داعش به شمار می‌آید.

اما پیروزی نیروهای پشتیبانی شده از سوی آمریکا در منبج، می‌تواند در را برای جنگی دیگر باز کند؛ جنگ قدرت میان کُردها و عرب‌ها.

جنگ اخیر، حامل نشانه‌هایی از مشکل رو به رشد برای آمریکا است، مشکلی متعلق به پس از پیروزی، یعنی جنگ احتمالی قدرت میان کُردها و عرب‌ها.

کسی پاسخی ندارد

دو مقام مسئول در وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) که خواستند نامشان فاش نشود، به روزنامه آمریکایی دیلی بیست گفته‌اند که جوابی برای این سوال حیرت برانگیز ندارند، اما این احتمال را ترجیح دادند که مدیریت به عرب‌ها سپرده شود. آن‌ها در عین حال خاطرنشان کردند که سپردن اداره ۳ یا ۴ منطقه آزاد شده از تصرف داعش به ۵ هزار جنگجوی عربی که به تازگی آموزش داد‌ه‌ شده‌اند و در عین حال از آن‌ها خواسته شود به سمت شهر الرقه، پایتخت داعش در سوریه پیشروی کنند، مساله‌ای دشوار است.

از سوی دیگر برخی دیگر نگران این هستند که مدیریت منبج توسط کردها، منطقه را در معرض تهدید پاکسازی نژادی قرار می‌دهد؛ شبیه همان اقدام‌هایی که به پدید آمدن داعش انجامید. از سویی سپردن مدیریت منبج به کردها، باعث تشکیل اقلیم کُرد وسیعی در شمال سوریه در نزدیک مرزهای ترکیه می‌شود که خشم آنکارا را علیه واشینگتن برخواهند انگیخت.

پس از داعش چه روی خواهد داد؟

سوالی است مهم: «پس از داعش چه روی خواهد داد؟»؛ سوالی که روز به روز، سایه‌اش بر تلاش‌های آمریکا و هم‌پیمانانش در جنگ با داعش، سنگین‌تر می‌شود.

یافتن پاسخ این سوال که «چه کسی منبج را اداره خواهد کرد؟» می‌تواند تا حدی دورنمای استراتژی آمریکا را برای اداره الرقه مشخص کند.

شایان ذکر است که فاصله نیروهای حمایت شده از سوی آمریکا با شهر الرقه به کمتر از ۳۰ کیلومتر رسیده است.

مسئولان آمریکایی می‌توانند پاسخ به سوال «پس از داعش چه روی خواهد داد؟» را به تعویق بیندازند و بگویند که اکنون باید تمام تمرکز خود را بر از میان بردن این گروه تروریست قرار دهند. اما سلسله شکست‌های داعش، پاسخ به این سوال را تبدیل به نیازی ضروری می‌کند، آمریکا بر شدت حملات هوایی خود علیه داعش افزوده و این گروه را مجبور به عقب‌نشینی از برخی مناطق کرده است. این شکست‌ها، رساندن اسلحه و مواد غذایی را برای برخی از شبه‌نظامیان داعش، دشوار کرده است. همچنین توانایی این گروه را برای توسعه مناطق تحت تصرف‌خود در خاورمیانه و آفریقا، کاهش داده است.

آمریکا ماجرا جویی می‌کند

در ماه‌های اخیر، داعش کنترل شهر «الشدادی»‌ را از دست داد؛ شهری در شرق الرقه که اهمیتی لجستیک دارد.

دو سال پیش هنگامی که داعش در اوج قدرت بود، هزاران شبه‌نظامی خارجی از راه منبج به مناطق تحت تصرف این گروه در عراق سوریه می‌رفتند. آمریکا شمار این شبه‌نظامیان را ماهانه ۵۰۰ تن برآورد می‌کند.

اما بعدا ماجرا تغییر کرد و داعش شبه‌نظامیان خارجی خود را به مناطقی همچون لیبی و مصر ارسال کرد. پس از آن نقشه‌اش دگرگون شد و از شبه‌نظامیانش خواست در اروپا بمانند و در آن‌جا دست به حمله بزنند.

اما این کُردها بودند که استراتژی جنگ با داعش را انتخاب کردند. طی ماه‌های گذشته بارها تاکید کردند که خواهان آزادسازی مناطقی همچون منبج پیش از پیشروی به سمت الرقه هستند.

این نیروها کمک آمریکا را در این راه دریافت کردند. این بدان معنی است که آمریکا آماده پذیرش ریسک تنش در روابط کردها با عرب‌ها و ترکیه در برابر آزاد سازی منبج است.

جنگجویانی که به سمت منبج حرکت می‌کنند، از ائتلاف سوریه دموکراتیک هستند که اکثرشان از کُردها هستند. ۵ هزار جنگجوی عرب که اخیرا آموزش دیده‌اند به آن‌ها اضافه شده‌اند.

برپایه طرح آزاد سازی منبج، عرب‌ها رهبری نیروهای مهاجم را بر عهده می‌گیرند و کُردها نقش پشتیبان دارند. اما این‌که چه کسی شهر را اداره می‌کند، هنوز مشخص نیست.

آزاد سازی مناطق اطراف الرقه توسط ائتلاف سوریه دموکراتیک، نشان می‌دهد که آمریکا برای رها شدن از داعش، آماده ماجراجویی و ایجاد تنش‌های جدید است.