.
.
.

مذاکرات صلح سوریه به سمت گفت‌وگو درباره سرنوشت اسد پیش می‌رود

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

مذاكره کنندگان دولت سوریه در مذاکرات صلح ژنو، در معرض فشارهای بی‌سابقه‌ای قرار دارند تا بر سر مساله‌ای که برای آن‌ها بسیار آزار دهنده است، گفت‌گو کنند: «سرنوشت بشار اسد»؛ و آن‌ها تمام تلاش خود را می‌کنند تا از این فشارها عبور کنند.

استفان دی‌مستورا نماینده سازمان ملل متحد در امور سوریه، مساله «انتقال سیاسی» در این کشور را «مادر همه مسائل دیگر» توصیف می‌کند و بحث نکردن درباره آن را رد می‌کند. او این بار بر توان آمریکا و روسیه، دو قدرت بزرگ تکیه دارد که سوری‌ها را پای میز مذاکرات کشانده‌اند.

پس از یک هفته مذاکرات در ژنو، دی‌مستورا از «طرح‌های عمیق» اپوزیسیون سوریه تمجید کرد و در مقابل، دیپلمات‌های کهنه کار نظام اسد را، مورد انتقاد قرار داد و گفت: «آن‌ها تنها مسائل نظری مطرح می‌کنند».

به گزارش خبرگزاری رویترز، آقای دی‌مستورا ادامه داد: «دولت سوریه در حال حاضر بسیار بر مساله پایه‌های مذاکرات تاکید دارد که البته مساله‌ای ضروری برای هر پایه مشترکی در مسیر انتقال سیاسی است.. اما من امید دارم که هفته آینده، در جریان جزئیات دیدگاه نمایندگان دولت سوریه درباره انتقال سیاسی قرار گیریم».

اختلاف بر سر آینده بشار اسد، دلیل اصلی تمام تلاش‌های دیپلماتیک گذشته بود که برای حل و فصل سیاسی بحران سوریه صورت گرفت.

اپوزیسیون اصلی سوریه، آمریکا و کشورهای غربی از مدت‌ها پیش تاکید دارند که هرگونه توافق صلحی باید برای کناره گیری بشار اسد از قدرت باشد؛ این در حالی است که دولت سوریه می‌گوید توافق‌های بین‌المللی که تا کنون در مسیر روند سیاسی صورت گرفته، به این مساله اشاره‌ای نداشته است.

هنگامی که تازه‌ترین دور از مذاکرات صلح سوریه برگزار شد، بشار اسد پس از حمله نظامی روسیه علیه مخالفانش، مطمئن‌تر از همیشه جلوه کرد. اما خروج ناگهانی اکثر نیروهای روس از سوریه در روزهای اندک گذشته، این پیام را می‌رساند که مسکو از هم‌پیمانانش می‌خواهد مذاکرات ژنو را جدی بگیرند. دی‌مستورا هم یک کارشناس روس را برای حضور در مذاکرات و دادن مشاوره در مسائل اصلی، انتخاب کرد.

بر خلاف مذاکرات گذشته، این دور از مذاکرات بدون نشانه‌ای از احتمال بن‌بست، یک هفته ادامه یافت؛ مساله‌ای که باعث شد هیئت نمایندگی دولت سوریه به ریاست بشار الجعفری، به خواسته‌های آقای دی‌مستورا اقرار کند.

الجعفری روز جمعه در بیانیه‌ای کوتاه پس از طولانی‌ترین جلسه مذاکرات گفت که به آقای دی‌مستورا سندی ارائه داده که حاوی «پایه‌های اصلی راه حل سیاسی است».

او افزود: «موافقت بر سر این پایه‌ای، راه را برای مذاکراتی جدی به رهبری سوری بدون دخالت خارجی‌ها و بدون پیش شرط باز می‌کند».

اما دیپلمات‌هایی که در این مذاکرات مشارت کردند، این سند را «بسیار بی مایه»، «نا امید کننده» و «دور از موضوع» توصیف کردند.

بنا به گفته منابع آگاه، این سند، حاوی مسائلی همچون «حفاظت از کشور سکولار، یکپارچکی سوریه و اهمیت مبارزه با تروریسم» است اما هیچ اشاره‌ای به «انتقال سیاسی» نکرده است.

یک منبع آگاه از روند مذاکرات می‌گوید که جعفری در جلسه‌هایش با دی‌مستورا، سعی می‌کند تا روند مذاکرات کُند شود «و همواره تلاش می‌کند درباره قطعنامه‌های سازمان ملل متحد بحث کند».

یک دیپلمات غربی می‌گوید: «جعفری همچنان در توهم به سر می‌برد و سعی می‌کند مذاکرات را به شکست بکشاند یا اپوزیسیون را مجبور به ترک گفت‌وگوها کند».

او ادامه داد: «دی‌مستورا هر لحظه را در تشکیک در اپوزیسیون یا شکایت از جدول مذاکرات به سر می‌برد».

روز جمعه دی مستورا از جعفری و تیمش خواست تعامل سریع‌تری با مذاکرات داشته باشند و به جای فرار کردن به سوال اصلی بپرهیزند.

بسمه قضمانی عضو هیئت مذاکره کننده اپوزیسیون سوریه گفت که هیئت نمایندگی دولت، قواعد متفاوتی برای خود وضع کرده یا با شرط‌ها بازی می‌کنند.

یک دیپلمات مشارکت کننده در مذاکرات هم می‌گوید که اسد دیگر به دنبال راه‌حل میانه نیست از این رو موضع الجفعری باعث می‌شود مذاکرات در حالت جمود باقی بماند.

او افزود: «اسد معقتد است که نباید عقب نشینی کند و اگر یک درصد عقب‌نشینی کرد، صد در صد را از دست خواهد داد».

تا کنون دو طرف مذاکره کننده، رو در روی هم ننشستند، آن‌ها در اتاقی بی پنجره که میزهای کوچک مربع شکل دارند، با دی‌مستورا به طور جداگانه تشکیل جلسه می‌دهند. این اتاق برای هشت یا نه نفر از هر طرف کافی است؛ اتاقی تنگ که ابزارهای راحتی جز چند بطری پلاستیکی آب ندارد.

یک دپیلمات آگاه می‌گوید: «دی‌مستورا هیئت نظام را به سوی پاسخ دادن به پرسش‌هایش سوق می‌دهد و سعی می‌کند به آن‌ها اجازه سخن گفتن از آن‌چه می‌خواهند را ندهد.»

او ادامه داد: «نظام سوریه پیشتر میدان بازی و مانور را یافت، اکنون می‌داند که باید حاضر شود و بماند اما هنوز مذاکره با اپوزیسیون را نپذیرفته است».