.
.
.

اقتصاد جنگ علیه داعش.. چه کسانی سود می‌برد؟

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

همزمان با شدت گرفتن خونریزی‌ها در تابستان گذشته و جنگ غربی-عربی علیه گروه دولت اسلامی که به نام داعش شناخته می‌شود و همچنین همزمان با مقابله روسیه با اوکراین، برخی از این حوادث خونبار، سود می‌برند.

مهمات یا سامانه‌های دفاعی؟


از ژوئن گذشته، زمانی که گروه داعش طی حملات پی‌درپی خود، مناطق وسیعی از عراق و سوریه را تصرف کرد، بر ارزش سهام شرکت‌هایی که در سامانه‌های دفاعی فعالیت دارند، افزوده شد. جنگ نوین، مفهوم جدیدی به «اقتصاد تنش» داده است.

ارزش سهام شرکت‌های آمریکایی همچون «Lockheed Martin» ،«Raytheon»، «General Dynamics» و «Northrop Grumman» از زمان ظهور پدیده داعش، به شکل ثابتی بالا رفت. ارزش سهام BAE Systems شرکت بریتانیایی غول‌پیکر سازنده سامانه‌های دفاعی نیز، به همین ترتیب.

در جریان جنگ خلیج سال ۱۹۹۱ و پس از حوادث ۱۱ سپتامبر، ارزش سهام شرکت‌هایی که در همین حوزه فعالند نیز شاهد افزایش مشابه بود. اکنون نیز دو تنش موجود در دو منطقه مختلف از جهان که هرکدام دلایل جداگانه‌ای دارد، سود سرشاری عاید شرکت‌های اسلحه سازی کرده است.

کارشناسان از جمله تیلمن براک، تحلیلگر اقتصادی مرکز بین‌المللی پژوهش‌های امنیتی و توسعه‌ای که با شبکه خبری سی،ان،ان مصاحبه کرده، معتقدند سیاست جنگ‌های نوین، ضرورتا به دست آوردن مهمات، بمب‌های و موشک‌های مختلف را نمی‌طلبد. به طور مثال آمریکا و همپیمانانش، به اندازه کافی مهمات در اختیار دارند. تمرکز اکنون بر روی سامانه های دفاعی به ویژه در اروپا است که نیازی به حمله مستقیم ندارد. به ویژه این‌که تنش‌ها به طور نسبی از این منطقه دور هستند از این رو، سرمایه‌گذاران بر نیاز اروپا به مدرن سازی سامانه‌های دفاعی خود، متمرکز هستند.

براک می‌گوید: «افزایش سهام شرکت‌های دفاعی نشان از آن دارد که غرب نیاز خود برای آمادگی برای ورود به جنگ با روسیه و همپیمانانش را درک کرده است.»

اما این تنها شرکت‌های سامانه‌های دفاعی نیستند که از آغاز جنگ‌ها سود می‌برند. هنگامی که به هزینه‌های بازسازی زیربناهای عراق پس از جنگ سال ۲۰۰۳ نگاهی می‌اندازیم، می‌بینیم که هزینه بازسازی، ۲۲۰.۲۱ میلیارد دلار بود. این گزارش را استوات بوین حقوقدان آمریکایی که به عنوان بازرس در روند بازسازی عراق حضور داشت، منتشر کرده است.

طی ۹ سال پس از جنگ عراق، ۶۰ میلیارد دلار یا به عبارتی، روزانه ۱۵ میلیون دلار، برای بازسازی بخش‌های امنیتی، زیربنایی، خدمات اساسی، بخش اداری و آموزشی، هزینه شد. این پول‌ها، درآمد هنگفتی نصب بسیاری از شرکت‌ها کرد از جمله شرکت Kellogg Brown& Root که قراردادی ۷ میلیارد دلاری برای راه انداری زیر بنای نفتی عراق بدون شرکت در مناقصه منعقد کرد.

طلای سیاه

جنگ‌ها معمولا امیدواری برای شرکت‌های نفت به همراه می‌آورد. به طور معمول قیمت طلای سیاه در دوره جنگ‌ها بالا می‌رود همچنان که پس از جنگ آمریکا و عراق در سال ۲۰۰۳ بالا رفت و قیمت هر بشکه نفت از ۲۵ دلار در آن سال به ۱۴۰ دلار در سال ۲۰۰۸ رسید.

اما جنگ علیه داعش، تا کنون به بالا رفتن قیمت نفت نینجامیده بلکه به کاهش قیمت نفت منجر شده است. این گروه اقدام به قاچاق نفت از میدان‌هایی که در سوریه و عراق تصرف کرده می‌کند اما هنوز ضربه‌ای به چاه‌های نفت در جنوب عراق وارد نکرده است.

کارشناسان می‌گویند تاثیر اوضاع کنونی به گونه‌ای نیست که به افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی بینجامید آن هم در حالی که نیاز به نفت در چین و اروپا کاهش یافته و تولید این ماده گرانبها در آمریکا افزایش یافته است.

جنگ تهدیدهای الکترونیکی

اینترنت دیگر تنها ابزاری برای انتقال ماجراهای جنگ و اخبار نیست بلکه خود به یک اسلحه تبدیل شده است. هکرها از اینترنت برای انتشار پیامهای خود در مناطق پرتنش جهان استفاده می‌کنند.

گروه داعش توانایی خود را در استفاده از شبکه‌های اجتماعی در پروژه‌های تبلیغاتی خود، ثابت کرد. این گروه تهدیدی درباره احتمال انجام حملات الکترونیکی با استفاده از هکرها علیه غرب به عنوان واکنشی به حمله غرب علیه خود، منتشر کرد.

ارتش سایبری سوریه یکی از مشهورترین نمونه‌های شناخته شده در حملات الکترونیکی در روزهای بحران است. این گروه هوادار بشار اسد رئیس جمهوری سوریه، اقدام به هک کردن رسانه‌های بزرک جهانی همچون Fainancial Times و BBC کرد.

با قدرت گرفتن مجموعه‌های سایبری، دولت ها اقدام به هزینه کردن بسیاری برای ایجاد شبکه‌های حمایت امنیت سایبری کردند. براوردها حاکی از آن است که شرکت‌های امنیت سایبری در اوایل سال ۲۰۱۴ میلادی ۷۸۸ میلیون دلار سود کردند.


رونق گرفتن جرم و جنایت

جنگ‌ها زمینه‌ای مساعد برای رونق عملیات نا مشروع و سود بردن از این راه فراهم می کنند. گروه داعش از راه قاچاق نفت، روزانه دستکم یک میلیون دلار، درآمد دارد.

حملات هوایی ائتلاف بین‌الملل به سرکردگی آمریکا، پالایشگاه‌های تصفیه نفت را برای از میان بردن یکی ازمهمترین منابع درآمد داعش، هدف قرار دادند. این گروه همچنین از راه به گروگان گرفتن افراد و درخواست فدیه برای آزادی آن‌ها، اقدام به درآمد زایی برای خود می‌کند.

بیشترین بازدید موضوعات مهم