.
.
.

جنگ قدرت در خیابان های بغداد با اصرار مالکی بر پست خود

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

محمد فواد معصوم رئیس جمهوری عراق، روز دوشنبه 11 آگوست 2014، نخست وزیری جدیدی برای این کشور انتخاب کرد تا بدین ترتیب، به هشت سال حضور نوری مالکی در قدرت پایان دهد.

اما مالکی، این سیاستمدار کهنه کار عراقی، کناره گیری از قدرت را نپذیرفته و شبه نظامیان و نیروهای ویژه وفادار به خود را، در خیابان های بغداد پایتخت عراق مستقر کرده است؛ اقدامی که موجی از رودررویی سیاسی در بغداد را به وجود آورده است.

واشنگتن که در رسیدن مالکی به قدرت پس از سرنگونی نظام صدام حسین در سال 2003 نقش ايفا کرده بود، به حیدر العبادی که از سوی رئیس جمهوری مامور تشکیل دولت جدید شده است، تبریک گفت.

اما دستکم بخشی از حزب الدعوه که ریاست آن را مالکی بر عهده دارد، اعلام کرد که جانشینش، مشروعیت ندارد با وجود این که آقای عبادی خود از رهبران حزب الدعوه است. حسین المالکی داماد نوری مالکی گفته که حزب الدعوه با تصمیم رئیس جمهوری موافق نیست و علیه آن در دادگاه عالی، اقامه دعوای قضایی خواهد کرد.

خود نوری مالکی نیز در حالی که در جمع هم حزبی های وفادار به خود ایستاده بود، در نطقی تلویزیونی گفت که دادن ماموریت به عبادی برای تشکیل دولت، «نقض قانون اساسی» است. او نخست وزیری را حق خود به عنوان رئیس بزرگترین فراکسیون پارلمان دانست.

مالکی یک سیاستمدار اسلامگرای شیعه است که همپیمانان سابق او در واشینگتن، تهران و بغداد معتقند اقدام به منزوی کردن سنی ها کرده و آن ها را به شورشی سوق داده که در اثر آن، یکپارچگی عراق در معرض تهدید قرار گرفته است. رهبران سنی و کرد عراق، خواهان کناره گیری مالکی از قدرت هستند. همچنین بسیاری از شیعیان نیز علیه او تغییر موضع داده اند.

پیش از سخنان مالکی، خلف عبد الصمد عضو حزب الدعوه، بیانیه ای با نام این حزب خواند و در آن گفت که عبادی تنها خود را نمایندگی می کند.

داماد مالکی نیز به خبرگزاری رویترز گفت که اردوگاه او، با این «تصمیم غیر قانونی»، مبارزه خواهد کرد. او تاکید کرد که هواداران مالکی، ساکت نخواهند نشست.

اما واشنگتن، از نخست وزیر جدید اعلام حمایت کرد. کاخ سفید اعلام کرد که جو باید معاون ریس جمهوری آمریکا تلفنی با حیدر العبادی گفت و گو کرد و سمت جدید را به او تبریک گفت.

در بیانیه کاخ سفید آمده است: «نخست وزیر انتخاب شده بر عزم خود برای تشکیل هرچه سریعتر دولتی با حضور همه طرف ها و دارای پشتوانه ای وسیع که بتواند با تهدید گروه دولت اسلامی مقابله کند و آینده ای بهتر برای همه عراقی ها از همه فرقه ها بسازد، تاکید کرد.»

بحران سیاسی جدید عراق چند روز پس از آغاز نخستین تحرک نظامی واشنگتن در عراق پس از خروج نیروهای نظامی آمریکایی از این کشور در سال 2011 آغاز می شود. هواپیماهای نظامی آمریکایی، برخی مواضع گروه داعش را در شمال عراق بمباران کردند.

واشنگتن می گوید حملات هوایی محدودی در اقلیم کردستان عراق آغاز کرده که هدف از آن حمایت از شهروندان، دیپلمات ها و مستشاران نظامی آمریکا در اربیل پایتخت اقلیم و جلوگیری از نسل کشی اقلیت های ایزدی و مسیحی است.

اما بغداد که از مدتی پیش خود را برای حمله احتمالی شبه نظامیان داعش آماده کرده، شاهد تشنج اوضاع است. نگرانی در این شهر به خاطر احتمال درگیری میان نیروهای وفادار به مالکی و رقبای شیعه اش، موج می زند.

فواد معصوم که سیاستمداری کرد است، از عبادی که از رهبران حزب الدعوه است، خواست دولتی تشکیل دهد که بتواند رای مثبت پارلمان را با خود همراه سازد. در سخنانی که تلویزیون های عراقی آن را پخش کردند، معصوم به عبادی گفت: «دولتی با پشتوانه وسیع تشکیل بده.»

عبادی که چند دهه در دوره حکومت صدام حسین رئیس جمهوری اسبق عراق در تبعیدگاه خود و خانواده اش در بریتانیا زندگی می کرد نیز در سخنانی از عراقی ها خواست برای جنگ علیه گروه داعش و خارج کردن شبه نظامیان آن از عراق، متحد شوند.

عبادی پس از دیدار با معصوم گفت: «باید همه ما برای مقابله با این حمله تروریستی صورت گرفته علیه عراق، همکاری کنیم تا بتوانیم همه گروه های تروریستی را متوقف کنیم.»

اما از شامگاه یکشنبه، واحدهایی مسلح از نیروهای ویژه عراقی وفادار به مالکی که بسیاری از آن ها توسط آمریکا آموزش داده شده اند، در مناطق کلیدی پایخت عراق مستقر شده اند؛ مساله ای که باعث شد جان کری وزیر امور خارجه آمریکا به نوری مالکی نسبت به پناه بردن به زور برای ماندن در قدرت، هشدار دهد.

جان کری گفت: «نباید متوسل به زور شد یا این که نیروهای نظامی و شبه نظامی را به خیابان ها سرازیر کرد و باید از این لحطه در روند دموکراسی برای عراق پاسداری کرد.»

او افزود: «روند تشکیل دولت بسیاری مهم است چرا که گامی در مسیر تحقق ثبات و آرامش در عراق است. امیدواریم مالکی دست به اقدامی نزند که منجر به آشوب شود.»

بان کی مون دبیرکل سازمان ملل متحد نیز با استقبال از انتخاب عبادی برای نخست وزیری عراق گفت: «این گامی رو به جلو برای تشکیل دولت در عراق است.» او از انتخاب عبادی از سوی آقای معصوم نیز تمجید کرد.

استفان دوگاریچ سخنگوی سازمان ملل متحد به خبرنگاران گفت: «آقای دبیرکل از دکتر عبادی می خواهد دولتی با پشتوانه گسترده و مورد قبول از سوی تمام بخش های جامعه عراق تشکیل دهد.»

او همچنین افزود که آقای بان کی مون از افزایش تنش سیاسی در کنار تهدید حملات گروه تندروی داعش، نگران است؛ مساله ای که می تواند بحران عراق را عمیق تر کند.

پلیس عراق دوشنبه اعلام کرد که شبه نظامیان داعش، کنترل شهر جلولاء را از دست نیروهای پیشمرگه کرد، خارج کردند.

این گروه ماه گذشته مناطق وسیعی از شمال و غرب عراق را تصرف کرد و در مناطق تحت تصرف خود در عراق و سوریه، برپایی خلافت اسلامی اعلام کرد.