میدان باز «اینفلوئنسرهای خیّر»؛ حکومت ایران چه نفعی می‌برد؟

اینفلوئنسرهایی که با سفر به مناطق محروم، از دنبال کنندگان خود، کمک جمع آوری می‌کند در ازای توزیع آن بین شهروندان تهی‌دست، فیلم و ویدیو تهیه کرده و برای جذب فالوئر، منتشر می‌کنند

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:
فعال‌سازی حالت خواندن
100% Font Size
6 دقيقه (Reading time)

هفته گذشته ویدیویی از یک دکتر جوان به نام «مهشید» که خود می‌گوید در بلوچستان ایران در حال طبابت است و کار خیر هم انجام می‌دهد، اعتراض کاربران بسیاری را در شبکه های اجتماعی برانگیخت. در یکی از این ویدیوها، این زن با ظاهری مرتب و لباس‌هایی که هیچ سنخیتی با لباس‌های کودکان بلوچ دور و بر او ندارد، رقصی به شیوه «تیک تاک» انجام می‌دهد و کودکان سعی می‌کنند کارهای او را تکرار کنند.

فعالان مدنی، این پزشک جوان را به سوء‌استفاده ابزاری از کودکان برای جذب فالوئر و زیبانمایی فقر و محرومیت مردم بلوچ، متهم کرده‌اند. بسیاری دیگر نیز، با اشاره به وابستگی‌های مالی و ایدئولوژیک افراد خیر خودخوانده به حکومت ایران، به اقدام حکومت برای باز گذاشتن دست این افراد، اعتراض کرده‌اند.

در مقابل، شمار بسیاری از دنبال کنندگان این پزشک در اینستاگرام، با تقدیر از او و اقداماتش، حتی برای کمک به برخی خانواده‌های نیازمند در محل اقامت او، کمک مالی کرده‌اند؛ کمک مالی که خانم مهشید در ویدیوی دیگری با تعجب اعلام کرده که «13 میلیون جمع شده و او توانسته با آن 35 خانواده را تحت پوشش قرار دهد.»

یک فعال مدنی بلوچ ساکن ایران در گفتگو با «العربیه فارسی» می‌گوید که این دست اقدامات به‌اصطلاح خیریه، فقط محدود به این پزشک نمی‌شود و در سال‌های اخیر، افراد و گروه‌های بسیاری از شهرهای مرکزی و ثروتمند ایران، با کمک‌های ناچیز به مردم فقیر بلوچ، از این موضوع استفاده ابزاری کرده‌اند تا برای خود اسم و رسمی برهم بزنند.

کمک به فقرا یا جذب فالوئر؟

در سال‌های اخیر با رواج شبکه‌های اجتماعی در بین مردم ایران، شمار افرادی که در اینستاگرام مدعی کار خیر هستند، افزایش یافته است. این موضوع به ویژه در بازنمایش فقر و محرومیت را در استان‌هایی که جمعیتی متشکل از اقلیت‌های اتنیکی دارند، بیشتر خود را نشان می‌دهد. استان‌هایی چون خوزستان، سیستان و بلوچستان و کرمانشاه با شاخص‌های فقر بالا در چند سال گذشته هدف اینفلوئنسرهایی بوده که با سفر به مناطق محروم این استان‌ها، از دنبال کنندگان خود، کمک جمع آوری می‌کند و در ازای توزیع آن بین شهروندان تهی‌دست، فیلم و ویدیو تهیه کرده و برای جذب فالوئر، منتشر می‌کنند.

اینفلوئنسرهایی چون نرگس کلباسی که عمدتا در خوزستان فعال است و سروش صلواتیان که در جنوب استان سیستان و بلوچستان مدعی کار خیر است، در طی این سال‌ها بارها مورد انتقاد شدید فعالان مدنی بلوچ و عرب و اعضای سازمان های مردم‌نهاد قرار گرفته‌اند.

مشهور شدن با تبلیغات دولتی

نرگس کلباسی، شهروند دو تابعیتی بریتانیایی- ایرانی، متولد 1367 در اصفهان است که چند سالی در هند فعالیت خیریه داشته و همان‌جا مدتی را به اتهام قتل غیرعمد یک دختربچه تحت تعقیب قضائی بوده است. دادگاه بدوی ایالت رایاگادا، نرگس کلباسی را ابتدا به یک سال حبس و جریمه نقدی محکوم کرد ولی بعدا با دخالت وزارت خارجه ایران و شخص «محمدجواد ظریف»، وزیر خارجه سابق، از اتهام خود تبرئه شد و به ایران بازگشت.

او در ایران هم با تاسیس یک مرکز خیریه با عنوان «یاران عشق» فعالیت می‌کند. کلباسی به صداوسیمای جمهوری اسلامی رفت و آمد دارد و در برنامه‌های مختلف از او دعوت می‌شود تا موسسه و فعالیت‌های خود را تبلیغ کند. او در تیرماه 1400، وقتی هورالعظیم به کلی خشکید و کشاورزان و دامداران عرب در خوزستان، دام‌ها و زندگی خود را از دست دادند، کارزاری را در اینستاگرام راه‌اندازی کرد و از مردم خواسته بود پول بدهند تا او آب معدنی و تانکر برای مردم خوزستان تهیه و ارسال کند.

این کمپین در حالی از تهران و شهرهای مرکزی ایران آب معدنی به اهواز می‌برد که مردم عرب در خیابان‌ها بابت اعتراض به سیاست‌های حکومت ایران در حال سرکوب بودند.
فعالان مدنی عرب همان‌زمان این اقدام کلباسی را تحقیرآمیز و تقلیل‌دهنده خوانده بودند. آن‌ها با اشاره به فعالیت‌های مخرب محیط زیستی حکومت ایران در خوزستان و خشک کردن پرآب‌ترین رودخانه‌ها مانند کارون در اثر پروژه‌های انتقال آب، این اقدام کلباسی را تحریف واقعیت دانسته بودند.

فساد سیستماتیک

در مورد نرگس کلباسی گفته می‌شود که او در فساد سیستماتیکی که در دسترسی بازماندگان زلزله «سرپل ذهاب» در کرمانشاه به مسکن وجود داشته سهیم بوده است. تا حدی که گزارش‌هایی از شکایت عده‌ای از شهروندان بازمانده این زلزله از نرگس کلباسی منتشر شد. او که با کمپینی تحت عنوان «جشن ۵ هزار تومانی»، مدعی شده بود برای بازماندگان زلزله کانکس تهیه می‌کند، مشخص شد که پول وام بازماندگان را از آن‌ها می‌گیرد و با آن برایشان خانه می‌سازد و در واقع حتی کانکس‌ها را هم از محل پول‌هایی که برای خیریه جمع‌آوری کرده، نخریده است.

نرگس کلباسی در کنار جواد ظریف
نرگس کلباسی در کنار جواد ظریف

بهره‌برداری از نبود خدمات

یک فعال مدنی بلوچ درباره فعالیت‌های این افراد به «العربیه فارسی» گفت: «اینفلوئنسرهایی که کار خیر می‌کنند، در نبود خدمات اجتماعی و رفاهی از سوی دولت رشد کرده و پر و بال می‌گیرند. اگر دولت در وهله اول خود را مسئول تامین آب، سلامت، غذا و سقف بالای سر مردم بداند، اصولا دیگر نیازی به این گروه‌ها که کرامت انسانی افراد و به خصوص کودکان را بابت یک تکه نان، یک بطری آب یا یک جفت کفش زیر پا می‌گذراند، وجود نداشت.»

در ماه‌های اخیر، تصاویری از پخش بطری‌های 5 لیتری آب معدنی در بلوچستان ایران منتشر شده است. یکی از این گروه‌ها با نام «ناجیان ایران»، زن و مرد و پیر و جوان بلوچ را به صف کرده و مقابل هر نفر، یک بطری 5 لیتری آب قرار داده‌اند. در ویدیویی که این موسسه در صفحه اینستاگرام خود منتشر کرده، مردی ایستاده و برای دنبال‌کنندگان توضیح می‌دهد که کمک‌های آن‌ها صرف چه شده است.

عزت نفس شهروندان تهی‌دست

در پی انتشار این ویدیو و چند ویدیوی مشابه دیگر، شماری از فعالان بلوچ، کارزاری را تحت عنوان «ابتذال امر خیر» راه‌اندازی کرده‌اند و درباره لزوم مداخله دولت در محدود کردن این افراد و گروه‌های به‌اصطلاح خیّر، نوشته‌‌اند.

سایت خبری «رسانک» که اخبار نقض حقوق‌بشر در بلوچستان ایران را پوشش می‌دهد، با انتشار تصاویری از این اینفلوئنسرها، آن‌ها را «غیربومیان فرصت‌طلب» و «دوربین‌های شوآف» یا متظاهر خوانده است.

بیشترین بازدید موضوعات مهم

بیشترین بازدید