.
.
.

بحران آب در ایران؛ مهاجرت اجباری 37‌ میلیون‌ نفر به غرب و شمال کشور

ایران در رده چهارم کشورهایی است که با «بحران فوق‌العاده» در زمینه آب مواجه هستند

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

مصطفی فدایی‌فرد، رئیس کمیته تخصصی ارزیابی سیلاب وابسته به «کمیته ملی سدهای بزرگ ایران» در اظهاراتی عنوان کرد، پدیده «فرونشست زمین» که ناشی از برداشت بی‌رویه آب و تخلیه سفره‌های آب زیرزمینی است، باعث کوچ اجباری بیش از 37 میلیون نفر به غرب و شمال این کشور خواهد شد.

فدایی‌فرد در این زمینه به خبرگزاری«ایلنا» گفت: «از کشاورزان در زمین‌های خشک، صنایع ثروت‌آفرینِ بی‌آب‌مانده و تالاب‌های در معرض نابودی گرفته تا سیاست‌گذاران در شهرهای تشنه آب، همگی با کمبود جدی آب مواجه هستند.»

او با انتقاد از «احداث بی‌رویه سدها در کشور» مواردی مانند «انتخاب مدیران نالایق، عدم پاسخگویی مدیران، توسعه روزافزون فساد سیستماتیک و رانت، اولویت تفکر ایدئولوژیک بر اصول توسعه پایدار، اصرار بر اجرای سیاست‌های کلان داخلی و خارجی نابخردانه، نبود سیستم قضایی مقتدر و بی‌توجهی به مطالعات پایه» را از عوامل شکل‌گیری بحران آبی در ایران دانست.

وی با انتقاد از طرح انتقال آب به کلان‌شهرها افزود که «با تمرکز امکانات در کلان‌شهرها، مقدمات افزایش بی‌رویه جمعیت در کلان‌شهرها فراهم شده است.»

بر اساس یک مطالعه صورت‌گرفته توسط «مرکز پژوهش‌های مجلس ایران»، 282 شهر این کشور، سال جاری، در معرض «تنش آبی» قرار گرفته‌اند.

تهیه‌کنندگان این پژوهش عنوان کرده‌اند که میزان بارندگی در ایران، در مقایسه با متوسط بارندگی در 52 سال گذشته، 36 درصد کاهش داشته است. این عدد برای استان‌هایی همچون هرمزگان، سیستان و بلوچستان، فارس، کرمان، خراسان رضوی و خراسان جنوبی بیشتر است و متوسط بارش باران در این استان‌ها 50تا 85 درصد کاهش یافته است.

ایران برای دو دهه با پدیده کمبود آب مواجه است. بر اساس آخرین برآورد «موسسه منابع جهان» ایران در رده چهارم کشورهایی است که با «بحران فوق‌العاده» در زمینه آب مواجه هستند. طبق این برآورد، ایران در لبه «روز آخر» قرار گرفته است. روزی که منابع آبی این کشور ممکن است به پایان برسد.

اعتراضات مردمی

پیش از این علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس دهم ایران اعلام کرده بود که بحران آب تبدیل به یک «مسئله امنیتی» شده است.

مرکز پژوهش‌های مجلس نیز در یک مطالعه تحقیقاتی اذعان کرده که تنش آبی ممکن است تبدیل به بحرانی فراگیر شود.

نویسندگان این مطالعه پس از اشاره به سابقه تنش آب در یک دهه اخیر، نوشته‌اند: «تنش‌های ناشی از کمبود آب شرب سریعا به‌صورت نارضایتی‌های اجتماعی نمود پیدا می‌کند و به چالش امنیتی تبدیل می‌شود.»

با وجود این‌که برخی از عوامل محیطی مانند افزایش دما و تغییرات اقلیمی در شکل‌گیری این بحران دست داشته‌اند اما اقدامات دولتی نقش تعیین‌کننده‌ای در میزان و شکل‌گیری این بحران ایفا کرده است.

در همین رابطه استان خوزستان در تابستان گذشته شاهد تظاهرات گسترده نسبت به بی‌آبی، خشکاندن رودخانه‌ها و پروژه‌های انتقال آب بود که این اعتراضات به دیگر شهرهای ایران نیز سرایت کرد.