.
.
.

هشدار درباره «ورشکستگی آبی» در ایران؛ کاهش شدید منابع آب تجدیدپذیر

سرانه مصرف آب در ایران از 2300 متر مکعب به زیر هزار مترمکعب سقوط کرده است

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

عیسی کلانتری، معاون رییس جمهوری و رییس سازمان حفاظت محیط‌زیست ایران ضمن تاکید بر نبود اولویت در مصرف آب و کاهش ذخایر آب تجدیدپذیر از ورود ایران به مرحله «ورشکستگی آبی» خبر داد.

کلانتری دوشنبه 17 خرداد، در گفت‌وگو با خبرگزاری «ایرنا»، با تاکید بر سردرگمی در مدیریت آب به کاهش شدید منابع آب تجدیدپذیر در ایران اشاره کرد و گفت: «امسال سرانه آب تجدیدپذیر برای هر نفر هزار متر مکعب خواهد بود که این یعنی بحران آب، در واقع 70درصد جمعیت کشور زیر 700متر مکعب آب تجدیدپذیر خواهد داشت این یعنی اینکه کشور به مرحله ورشکستگی آب رسیده است.»

او افزود: «در سال 1367 حدود 132میلیارد متر مکعب آب تجدیدپذیر داشتیم یعنی 2هزار و 300 متر مکعب برای هر نفر اما اکنون این سرانه به زیر یک هزار متر مکعب رسیده است.»


عدم تامین حقابه تالاب‌ها

رئیس سازمان محیط زیست ایران با اذعان به کاهش ذخایر آب از 130 میلیارد متر مکعب به 80 میلیارد متر مکعب، عدم تامین «حقابه» تالاب‌ها از سوی وزارت نیرو را از معضلات محیط زیستی دانست و اظهار داشت: «بر اساس قانون حق آبه حدود 70 تالاب را تعیین کرده‌ایم و وزارت نیرو موظف به تامین آن است اما همچنان برای گرفتن این حق آبه با مشکل مواجه هستیم. بر اساس قانون بعد از آب شرب اولویت با حقابه محیط زیست و کشاورزی است و این گلایه را از وزارت نیرو داریم که باید آب مورد نیاز را به تالاب‌ها برساند، اگر کوتاه بیاییم چیزی از محیط زیست باقی نخواهد ماند.»


انتقال آب و جانمایی غلط صنایع عامل تشدید بحران آب

او با انتقاد از طرح های انتقال آب و احداث صنایع سنگین در استان‌های خشک مرکز ایران گفت: «زاینده رود در زمان شاه عباس دوم 700میلیون متر مکعب آب داشت اما امروز با انتقال آب از حوضه‌های دیگر به یک میلیارد و 700میلیون مترمکعب رسیده است یعنی دو و نیم برابر نسبت به زمان صفویه آب وارد زاینده‌رود می‌شود اما می‌بینیم هم زاینده رود و هم تالاب گاوخونی خشک شده‌اند که علت آن توسعه نادرست و استقرار نابجای صنایع سنگین است.»

فرسایش خاک، شوری آب و آلودگی هوا تبعات مستقیم کاهش ذخایر آبی

کلانتری با انتقاد از سیاست «خودکفایی در محصولات کشاورزی» به دو معضل «فرسایش خاک» و «شور شدن آب» نیز اشاره کرد و افزود: «سالانه دو میلیارد تن فرسایش خاک در کشور داریم. هر هکتار حدود چهار هزار تن خاک دارد که با این حساب سالانه به علت فرسایش حدود 300هزار تن خاک را از دست می دهیم. همچنین سالانه 10هزار هکتار از مزارع و باغات بر اثر شوری آب لم‌یزرع می‌شوند.»

وی به «آلودگی هوا» به عنوان یکی از معضلات اصلی به ویژه در کلانشهرها اشاره کرد و گفت: «بر اساس اعلام مراکز بهداشتی سالانه 11 هزار نفر به علت آلودگی هوا در ایران جان خود را از دست می دهند که تقریباً معادل تلفات جاده‌ای است.»

کلانتری با اشاره به تغییر شاخص‌های آلایندگی خاطر نشان کرد: «از زمانی که واحدهای اندازه‌گیری جدید آمد و سازمان هم آنها را جزو اندازه‌گیری‌ها محسوب کرد، اکنون به این نتیجه رسیدیم که خرداد و تیر هم هوای چندان سالمی نداریم و آلاینده اوزون در آن بالا است.»

پیشتر شاهین پاک‌روح، معاون توسعه و مهندسی شرکت مهندسی آب و فاضلاب در ایران با تاکید بر این که امسال 12 کلان شهر ایران با بحران تامین آب مواجه‌اند، اعلام کرد که «جیره‌بندی آب در کرج به‌عنوان اولین کلان‌شهر بحرانی آغاز شده است.»

احد وظیفه، رئیس مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی در ایران نیز گفته بود که «خشکسالی بی‌سابقه در انتظار ایران است و سایه شوم خشکسالی بعد از کرونا در سال 1400 ایران را در بر خواهد گرفت.»