.
.
.

کاهش 64 درصدی ثبت نام نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری در ایران

مصوبه فراقانونی شورای نگهبان یک هفته پیش از ثبت‌ نام داوطلبان

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

با پایان مهلت ثبت نام داوطلبان کاندیداتوری سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران در روز شنبه، تنها 592 نفر در این دوره ثبت نام کرده‌اند که در مقایسه با انتخابات دوره قبل 64 درصد کاهش را نشان می‌دهد.

اگرچه تعداد داوطلبان نامزدی در انتخابات ایران ارتباطی به نتایج آن ندارد، اما نظام سیاسی حاکم در ایران همیشه از آن به‌عنوان «شور و حماسه» انتخاباتی یاد می‌کند که به نظر می‌رسد با کاهش تعداد ثبت نام کنندگان در این دوره از انتخابات، خبری از این «شور و حماسه» نباشد.

گفتنی است، در این دوره از انتخابات تنها 40 زن ثبت نام کرده‌اند که نسبت به سال 1396 کاهشی 71 درصدی نشان می‌دهد.

یک روز قبل از پایان مهلت مقرر برای ثبت نام نامزدها، مسئولان ستاد انتخابات کشور با علم به کاهش اقبال عمومی از انتخابات امسال، تلاش کردند افراد بیشتری را تشویق به ثبت نام کنند. اسماعیل موسوی سخنگوی ستاد انتخابات در گفتگوی رسانه‌ای خود در روز جمعه به آن دسته از کسانی که تمایل به ثبت نام برای نامزدی انتخابات دارند اما تاکنون ثبت نام نکرده‌اند، هشدار داد که فقط تا پایان وقت تعیین شده در روز شنبه مهلت دارند برای ثبت نام اقدام کنند و این مهلت تمدید نخواهد شد.

ثبت نام و رد صلاحیت «فله‌ای»

این در حالی است که در انتخابات گذشته ریاست جمهوری در سال 1396، 1636 نفر ثبت نام کرده بودند که شورای نگهبان 1630 نفر آنها را رد صلاحیت کرد و تنها 6 نفر را به میدان رقابت بر سر کرسی ریاست جمهوری فرستاد.

اگرچه نظام سیاسی امروز ایران طی 42 سال گذشته، هیچ فرمول و قاعده‌ای برای بهبود شیوه ثبت نام نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری ارائه نکرده و تنها به ثبت نام «فله‌ای» رضایت داده، اما همیشه، شمار زیاد داوطلبان نامزدی ریاست جمهوری را به‌عنوان نشانه «مردمی» بودن و «اقبال عمومی» شرکت در انتخابات معرفی کرده است.

همچنین وزارت کشور دوره اول محمود احمدی نژاد تلاش کرد با تقدیم لایحه‌ای به مجلس، شرایط جدیدی برای نامزد شدن انتخابات ریاست جمهوری ارائه کند که از جمله آنها معرفی نامزدها توسط احزاب یا جمع آوری تعداد معینی از امضای شهروندان کشور را در برمی گرفت، اما این لایحه در نطفه خفه شد و به مجلس نرسید.

اصل 115 قانون اساسی

با این وجود در طی 42 سال گذشته، شرایط احراز نامزدی برای انتخابات ریاست جمهوری بارها با اهداف خاص گروه حاکم تفسیر شده و به راحتی مانع نامزدی شهروندان برای این پست اجرائی کشور شدند. اگرچه اصل 115 قانون اساسی کشور صفات معینی را برای نامزد انتخابات ریاست جمهوری در نظر گرفته است، اما این ویژگی‌ها بارها با تفسیرهای یک جانبه شورای نگهبان مواجه شده و افراد داوطلب را بدون ارائه هیچ گونه توضیحی رد صلاحیت کردند.

مصوبه فراقانونی شورای نگهبان یک هفته پیش از ثبت‌ نام داوطلبان

در آستانه این دور از انتخابات و یک هفته مانده به ثبت نام داوطلبان، شورای نگهبان شرایط نامزد شدن برای انتخابات ریاست جمهوری را تنگ تر کرد و بدون تصویب مجلس مواردی از شرایط نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری را تغییر داد و برای اجرا به وزارت کشور ابلاغ کرد. شورای نگهبان، چهار شرط جدید مدرک تحصیلی (فوق لیسانس) شرط سنی (40 تا 75 سال)، مجموعه‌ای از سوابق کاری در دستگاه‌های دولتی قضایی، قانونگذاری و نظامی و نداشتن سوءپیشینه را به قانون انتخابات اضافه کرد. وضع این شرایط نه فقط با قانون اساسی فعلی کشور مغایرت دارد که شورای نگهبان را قادر به وضع قوانین نمی‌داند، بلکه با ابلاغیه سال 95 خامنه‌ای منافات دارد که در آن زمان ولی فقیه درخواست کرده بود هرگونه تغییر در شرایط نامزدی انتخابات ریاست جمهوری، باید دو سال قبل از برگزاری هر انتخاباتی صورت بگیرد.

ثبت‌نام نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری در ایران از روز 21 اردیبهشت آغاز شد و روز 25 اردیبهشت به پایان رسید. شورای نگهبان ‌در فاصله روزهای 26 تا 30 اردیبهشت صلاحیت داوطلبان را رسیدگی می‌کند. سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری در روز جمعه 28 خرداد برگزار خواهد شد.