.
.
.

دریافت تابعیت برای فرزندان مادران ایرانی کماکان دشوار است

سخت‌گیری‌های امنیتی مانع اعطای شناسنامه

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

نزدیک به یک سال از تصویب قانون اعطای تابعیت به فرزندان زنان ایرانی و مردان خارجی می‌گذرد اما به نظر می‌رسد هنوز مشکل مربوط به تابعیت این افراد حل نشده است.

روزنامه شرق امروز 16 اردیبهشت در گزارشی نوشت که پس از یک سال از تصویب قانون اعطای تابعیت به فرزندان زنان ایرانی و مردان خارجی، از بین بیش از 86 هزار کودک تنها برای 570 نفر شناسنامه صادر شده است. این در حالی است که به گفته طیبه سیاوشی، نماینده مجلس دهم، «آیین‌نامه به طور صریح به نهادهای امنیتی، حداکثر سه ماه زمان بررسی داده است».

بر اساس این گزارش، کوتاهی دولت، اعتراضات متعددی را در بین مادران ایرانی که فرزندی از شوهر خارجی دارند برانگیخته است. آن‌ها می‌گویند، «سخت‌گیری‌های امنیتی» و «دومرحله‌ای‌شدن استعلام از وزارت اطلاعات و اطلاعات سپاه» باعث طولانی شدن پروسه دریافت شناسنامه شده و بیم آن دارند که قادر به دریافت مدارک هویتی‌شان تا پایان این دوره دولت نباشند و دولت بعدی نیز قانون تابعیت را اجرا نکند.

به گفته یکی از معترضان، «نداشتن شناسنامه شبیه این است که شما اسم و فامیلی برای خودتان نداشته باشید». آن‌ها می‌گویند «روند بررسی پرونده، به‌ویژه در استان‌هایی مانند خراسان رضوی، سیستان‌و‌بلوچستان، گلستان و قم که جمعیت زیادی از مهاجران و اتباع را میزبانی می‌کنند، باید سریع‌تر باشد.» این در حالی است که مهدی عباسی، مدیر اداره ثبت احوال مشهد، اول اردیبهشت سال جاری از صدور تنها 27 شناسنامه ایرانی در این استان خبر داده بود که برای استان خراسان رضوی که دارای جمعیت زیادی از افغانستانی‌های مهاجر است رقم بسیار ناچیزی به شمار می‌آید و گواه آن است که روند اعطای شناسنامه تا چه اندازه کند پیش می‌رود.

پس از آن‌که اولین بار در سال 85 موضوع «اعطای تابعیت» به این فرزندان از طریق مادر مطرح شد ماده واحده‌ای در مجلس و به پیشنهاد دولت نهم تحت عنوان «تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی» به تصویب رسید.

اما موضوع آن‌طور که باید پیگیری نشد تا این‌که بالاخره با پیگیری‌های مداوم، این لایحه در مجلس تصویب و راهی شورای نگهبان شد اما با این شرط که علاوه بر وزارت اطلاعات، «اطلاعات سپاه» نیز به نهادهای استعلام کننده برای ارائه شناسنامه اضافه شود. این قانون بالاخره در تاریخ 15 مهر 98 توسط رییس مجلس شورای اسلامی ابلاغ و متن آن در اردیبهشت 99 نهایی شد.

این آیین‌نامه در 13 خرداد سال گذشته برای اجرا به وزارتخانه‌های کشور، اطلاعات و امورخارجه و معاونت حقوقی رییس‌جمهوری ابلاغ شد و بعد از آن هیات وزیران آیین‌نامه اجرایی نحوه اعطای تابعیت به افراد مشمول این قانون را تصویب کرد.

گفتنی است شورای نگهبان، پیش‌تر در سال 91 این طرح را به دلیل آن‌که اعطای تابعیت به فرزندان موضوع این قانون مستلزم افزایش هزینه‌های عمومی است، رد کرده بود. این افراد سال‌هاست از حق تحصیل و بهداشت رایگان، تامین اجتماعی و دریافت یارانه برخوردار نیستند