.
.
.

ایران در معرض خشکسالی «پیش‌رونده»

«بخش عظیمی از ایران در 30 تا 40 سال آینده تبدیل به «بیابان» خواهد شد»

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

بر اساس گزارش‌ها و نظر کارشناسان محیط زیستی، ایران در سال پیش رو با خشکسالی جدی و فزاینده‌ای مواجه است، به گونه‌ای که زندگی همه ساکنین آن سرزمین را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

«همشهری آنلاین»، در گزارش دوشنبه 13 اردیبهشت، با اشاره به کاهش بارندگی در بازه زمانی مهر 99 تا فروردین سال جاری در استان قم، از «پیش‌روی خشکسالی» در این استان نوشت.

بحران آب در سال‌های اخیر و با افزایش گرمای زمین در کنار سیاست‌های نا درست، ایران را در وضعیت خشکسالی قرار داده است. به گفته احد وظیفه، رییس مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی، «براساس آمار، متوسط بارش‌های بلند مدت باید رقمی حدود 127 میلیمتر باشد که این مقدار امسال به 4 میلیمتر رسیده است.»

احد وظیفه، ضمن اشاره به کاهش ذخایر آبی سدهای بزرگ می‌گوید «بارش باران در شهرهایی مثل کرمان تا 70 درصد و در هرمزگان تا 90 درصد کاهش داشته و کل بارش در سال آبی جدید جزیره قشم کمتر از ۲ میلیمتر بوده است».

رئیس مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی، پیشتر با تاکید بر کاهش باران و تاثیر آن بر کاهش ذخیره آبی، ایران را در وضعیت «تنش آبی» دانسته و گفته بود: «در حال‌ حاضر می‌توان گفت که بسیاری از نقاط ایران در جنوب و شرق کشور در شرایط تنش آبی هستند و کاهش بارش‌ها می‌تواند حتی روی تامین آب شرب نیز اثرات خود را نشان دهد.»

مهدی قمشی، استاد دانشگاه «شهید چمران» امروز در گفتگو با خبرگزاری «ایلنا»، ضمن اشاره به «جدی» بودن وضعیت کم‌آبی در ایران گفت: «حدود 40 درصد از مخازن ذخیره آبی کشور خالی است».

سال 2015، سازمان فضایی آمریکا «ناسا»، ضمن ارائه گزارشی از وضعیت گرمایشی و خشکسالی جهان، ایران را در رتبه «چهارم» از لحاظ خشکسالی پیش‌رونده قرار داد و نوشت بخش عظیمی از ایران در 30 تا 40 سال آینده تبدیل به «بیابان» خواهد شد.

بر اساس مطالعات انجام شده، سه کانون اساسی خشکسالی ایران شامل شمال شرق، البرز مرکزی و منطقه آذربایجان و غرب کشور معین شده که شهرهای بزرگی هم‌چون تهران را نیز در بر می‌گیرد.

وعده‌های پوشالی و سیاست‌های ناکارامد

هرچند بحران آب معضل جدیدی در ایران نیست اما به نظر می‌رسد مسئولان بدون آن‌که نقش عملی و برنامه‌ای برای عبور از این بحران داشته باشند تنها به دادن وعده‌هایی برای رفع مشکلات اکتفا می‌کنند.

کمی پیش‌تر، 20 دی 95 ، محسن معین، عضو شورای شهر شیراز هشدار داده بود «استان فارس از بی‌تدبیری مسئولان در برخورد با خشکسالی در حال نابودی است». او در صحن علنی شورای شهر شیراز ضمن اشاره به «غفلت»، «جهل» و «بی‌خیالی» دولت گفته بود «واقعا کفگیر به ته دیگ خورده است».

اول بهمن 99 نیز خبرگزاری تسنیم با انتشار گزارشی از وضعیت بغرنج استان مرزی خراسان جنوبی نوشت خراسان جنوبی در نتیجه «بی‌آبی» و «بی‌تدبیری» مسئولان دچار بحران شده و منجر به کوچ روستاییان و خالی شدن روستاهای این منطقه شده است.

مهاجرت اجباری

از مهم‌ترین معضلات بحران بی‌آبی و خشکسالی، مسئله مهاجرت ساکنان مناطقی است که با خشکسالی دست و پنجه نرم می‌کنند. کمبود شدید یا نبود آب،‌ از بین رفتن زمین‌های کشاورزی و در برخی موارد معلق شدن ذرات گرد و غبار ناشی از بیابان شدن زمین‌های بایر کشاورزی علاوه بر آن‌که خطرات زیست محیطی جبران‌ناپذیری دارد منجر به مهاجرت ساکنان آن مناطق به شهرها و حتی کشورهای مجاور می‌شود و این موضوع عامل بر هم زننده تعادل پراکندگی جمعیت است.

اما بحران بی‌آبی و خشکسالی در ایران تنها به دلایل زیست‌محیطی خلاصه نمی‌شود. به گفته کارشناسان محیط زیست، حفر هزاران چاه به طور بی‌رویه و کارشناسی‌ نشده در سراسر کشور، برداشت بی‌رویه آب از منابع زیرزمینی، سدسازی‌های غیراصولی و ضد اکولوژیکی، ورود آلودگی‌های جدید با مواد رادیواکتیو و انرژی‌های اتمی به آب‌های جاری یا ذخیره، تخریب جنگل‌ها و این دست اقدامات دولت در چهل سال اخیر منجر به نابودی محیط زیست ایران و سوق دادن آن به بیابانی به نام ایران خواهد شد.