.
.
.

رئیس دانشکده علوم محیطی تبریز: ضربه‌ تحریم‌ها به علم کم نیست

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

رئیس دانشکده علوم محیطی تبریز، تحریم علمی را خارج از اولویت های مسئولان دانست در حالی که به دلیل این نوع تحریم، از 30 کانال ماهواره‌ای پیش بینی حوادث غیرمترقبه مانند سیلاب و زلزله فقط یک کانال آن قابل دسترسی است.

بهروز ساری صراف، عضو هیات ‌علمی دانشگاه تبریز، جمعه 7 ژوئن 2019 (17 خرداد 1398) با اشاره به تأثیر تحریم‌ها بر روند کار جغرافیدانان، به خبرگزاری ایسنا گفت: «در آزمایشگاه هواشناسی ماهواره‌ای موجود در دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریز، از 30 کانال ماهواره‌ای فقط از یک کانال آن می‌توان استفاده کرد، چرا که 29 کانال ماهواره‌ای آن؛ عمدتاً به دلیل تحریم و در اولویت بعدی، به علت مشکلات مالی غیرقابل دسترس است. بدون استفاده از داده‌های ماهواره‌ها و پردازش دقیق آنها، نمی‌شود وقوع سیلاب و طوفان را پیش‌بینی کرد».

او بسته شدن این کانال‌ها را باعث معطل شدن مطالعات زیست‌محیطی دانست و از متوقف شدن کار یکی از این کانال‌های نشان دهنده جریانات و سامانه‌های جوی و توده‌های هوا به دلیل تحریم‌ها خبر داد.

رسانه های ایران امروز گزارش دادند که مراتع شهرستان بهبهان به علت رعد و برق در حال آتش گرفتن هستند و این آتش‌سوزی همچنان ادامه دارد.

کیامرث حاجی زاده، مدیر کل مدیریت بحران استان خوزستان با تائید این آتش‌سوزی، از آغاز عملیات اطفای حریق با استفاده از یک بالگرد و تلاش برای مهار کلی آتش خبر داد.

صراف، عدم استفاده از کانال‌های ماهواره‌ای را سبب عدم انجام مطالعات درباره آتش‌سوزی جنگل‌ها و وضعیت مراتع و تالاب‌ها، عنوان کرد.

این استاد دانشگاه تاکید کرد که پیامد عدم دسترسی به داده‌ها، ناتوانی در برآوردن نیازهای سازمان‌ها و نهادها خواهد بود.

او تصریح کرد: «با امکان دسترسی به این کانال‌ها، تحلیل داده‌های آن‌ها نیازمند داشتن ابزارها و سخت‌افزارهایی به ارزش حدود دویست میلیون تومان است. با داشتن این کانال‌ها و ابزارهای متناسب می‌توان حوادث غیرمترقبه را پیش‌بینی و مدیریت کرد. مدیران کشور برای رفع خسارات سیل و زمین لرزه، بودجه‌های هزار میلیاردی تعیین می‌کنند ولی برای پیش‌گیری از آن‌ها بودجه مناسبی تخصیص داده نمی‌شود».

صراف اظهار کرد: «ضربه‌ای که تحریم‌ها به علم می‌زند، کم نیست. برای مسئولان موضوعاتی مهم و در اولویت است که ممکن است موجب تشنج‌های اقتصادی و اجتماعی شود، ولی موضوعاتی مانند تحریم علمی چندان در اولویت نیست».

او درباره اهداف نصب گیرنده ماهواره‌ای، گفت: «تشخیص بلادرنگ رخدادهای آب و هوایی، درصد ریزگردها و تشخیص آنها قبل از ورود به کشور و استان، تشخیص بلادرنگ آتش سوزی‌ها در جنگل‌ها و مراتع کشور و استان، پایش اتوماتیک منابع آبی حوضه دریاچه ارومیه، تشخیص کاربری اراضی و تعیین درصد کاربری‌های اراضی آب‌بر در کل حوضه آبریز دریاچه ارومیه از جمله اهداف نصب گیرنده ماهواره‌ای است. علاوه بر این‌ها، تشخیص مخاطرات جوی در مسیر پرواز هواپیماها و امکان ارائه سرویس به شرکت‌های هواپیمایی در محدوده پرواز آنها در خاورمیانه هم از اهداف نصب گیرنده ماهواره‌ای است».

استاد دانشگاه تبریز ادامه داد: «فقط تصور کنید که با استفاده از داده‌های خروجی این آنتن هواشناسی بتوان از سقوط فقط یک فروند هواپیما (مشابه حادثه پیش آمده برای هواپیمایی در چند سال پیش در فرودگاه ارومیه) جلوگیری کرد و آنگاه مشخص می‌شود که دویست میلیون تومان در مقابل هزینه جبران نشدنی جانی مسافران و هزینه‌های هنگفت مالی و عدم اعتماد به پروازهای هواپیمایی داخلی و خدشه به حیثیت سیاسی و ملی کشور، مبلغ قابل ملاحظه‌ای نبوده است. در دی ماه سال 89، یک فروند هواپیمای مسافربری بوئینگ 727 متعلق به هواپیمایی ایران‌ایر با 105 سرنشین در حوالی شهر ارومیه سقوط کرد؛ علت اصلی سقوط، مواجهه با توده هوای نامناسب دارای شرایط یخبندان توأم با بارش بوده است که همین مسئله باعث یخ‌زدگی روی سطوح بال و بدنه هواپیما و نهایتاً موجب سقوط هواپیما شده است».

گفتنی است، مطابق آمار رسمی مدیریت بحران ایران، این کشور یکی از خطرپذیرترین کشورها به لحاظ قرارگیری در معرض مخاطرات طبیعی به شمار می رود؛ طوری که از 43 مخاطره طبیعی جهان در حدود 32 مورد در ایران رخ می‌دهد؛ وقوع حوادث متعدد در سال های اخیر در ایران از جمله زمین لرزه های کرمانشاه، اردبیل، رودبار و منجیل، بم، ورزقان و همچنین سیل در گلستان و استان های جنوبی، نمونه های قابل ذکر در این زمینه است.

بر اساس گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، محمد اسماعیل مطلق، مشاور معاون بهداشت وزارت بهداشت ایران، در جلسه مدیریت بحران گفت: «ایران طی سال‌های 1994-2013 جزء 10 کشور نخست از نظر تعداد جمعیت تحت تاثیر مخاطرات طبیعی بوده و در سال 2009 از نظر مرگ ناشی از بلایا دارای سطح خطر؛ دارای رتبه 8 از 10 بوده است».

او افزود: «بر اساس مطالعات انجام شده، نسبت وقوع مخاطرات در ایران طی سال‌های 1970 تا 2010، سیل با 61 درصد و زلزله با 28 درصد بیشترین مخاطرات رخ داده بوده‌اند».