.
.
.

چرا تحریم‌های ایران بر شدت بحران اقتصادی ترکیه می‌افزاید؟

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

افزایش بهای نفت همراه با کاهش شدید ذخیره مالی خطری است که آنکارا را با چالش بزرگی مواجه کرده است.

روزنامه فرانکفورتر آلگماینه چاپ آلمان روز پنج‌شنبه 25 آوریل گزارش داد که از سرگیری تحریم‌های اعمال شده علیه ایران مانع از صادرات نفت و گاز شده و قیمت‌ها را افزایش داده به طوری که اگر منبع خطری برای ترکیه نشود، به طور اخص باعث بروز مشکلات بسیار سنگینی برای این کشور می‌شود.

ترکیه به عنوان عضو ‌پیمان ناتو به شدت تحت تاثیر تصمیمات واشینگتن برای گسترش تحریم‌ها علیه تهران است.

بنا به گزارش این روزنامه آلمانی ترکیه هم‌اکنون بزرگترین کشور وارد کننده مواد خام از ایران به شمار می‌رود، لذا افزایش کنونی بهای نفت بر دامنه بحران اقتصای ترکیه که به شدت بر واردات استوار است، خواهد افزود.

مایک پمپئو، دوشنبه گذشته عدم تمدید معافیت‌های واردات نفت و گاز از ایران برای 8 کشور را اعلام کرد، بنا بر این از اوایل ماه مه آینده کشورهای ترکیه، چین، هند، ژاپن، کره جنوبی، تایوان، یونان و ایتالیا مشمول معافیت از تحریم‌های اعمال شده بر ایران نخواهند شد و همانند سایر شرکای تجاری در صورتی که به واردات مواد خام از این ادامه دهند با تحریم‌ها و مجازات‌هایی مواجه خواهند شد.

اگر چه چین و هند بزرگترین مشتریان نفت از ایران هستند، ترکیا اما بیش از این دو کشور به منابع انرژی ایران وابسته است. بنا بر داده‌های هیأت سازماندهی انرژی ترکیه EMRA، این کشور %27 از نفت و %17 از گاز طبیعی مصرفی خود را از این وارد می‌کند، به همین دلیل بود که مولود چاووش‌اغلو، وزیر خارجه ترکیه با ازسرگیری تحریم‌های اعمال شده علیه ایران مخالفت کرده و گفت: «به آنکارا نمی‌توان دیکته کرد تا با کدام طرف معامله کند.»

مقاومت چین در برابر تحریم‌های ایران

پمپئو همچنین واردات نفت از پادشاهی عربی سعودی و امارات متحده عربی برای جبران خسارت‌های ناشی از واردات نفت ایران را یادآور شد در حالی که سعودی تنها معادل یک ششم نفت صادراتی ایران به ترکیه را فراهم می‌کند.

آنکارا در سال 2017 حدود 11.5 میلیارد تن نفت از ایران وارد کرد یعنی چیزی بیش از مجموع میزانی که از بزرگترین کشورهای تولید کننده نفت مانند روسیه و عراق وارد می‌کند. روسیه از نظر صادرات گاز طبیعی اهمیت بسزائی برای ترکیه دارد، اما واردات از ایران نیز به سرعت در حال افزایش است.

چین نیز همانند ترکیه با ازسرگیری تحریم‌های آمریکا علیه ایران مخالفت می‌کند. از سوی دیگر سخنگوی وزارت خارجه چین، رسما به ازسرگیری تحریم‌ها علیه ایران اعتراض کرده است، به گفته او آمریکا هم ثبات در خاورمیانه و هم بازارهای انرژی را تهدید می‌کند. با این وجود هنوز معلوم نیست که آیا این نارضایتی تنها ظاهری است، زیرا نه پکن و نه آنکارا اعلام نکرده‌اند که تحریم‌های ایران را دور خواهند زد.

هر چند چین در گذشته تحریم‌های ایران را دور زده است اما در شرایط کنونی نگران آن است که مبادا نفت ایران به آتش جنگ تجاری با واشینگتن دامن بزند. حتی ترکیه که اینک با بحران اقتصادی دست و پنجه نرم می‌کند، هیچ‌گونه مصلحتی در افزایش تنش در زمینه ندارد.

در پی نزاع‌های مختلف میان ترکیه و آمریکا، سرمایه‌گذاران بین‌المللی سال گذشته این کشور را ترک کردند، این مساله تاثیر بزرگی بر ارزش لیر ترکیه برجای گذاشت به‌طوی‌که حدود %30 از ارزش خود در برابر دلار آمریکا از دست داد.
بدین ترتیب ارزش پول ملی ترکیه پس از یک دوره بهبود نسبی در اوایل سال جاری، مجددا تحت فشار تحریم‌های آمریکا ارزش خود را از دست می‌دهد.

ریچارد گریویسن، کارشناس امور اقتصادی ترکیه در انستیتوی پژوهش‌های اقتصاد بین‌المللی وین در این‌باره گفت: «ترکیه در حال رکود است و لیر ضعیف شده است، کمترین چیزی که این کشور در روابط خود با آمریکا به آن نیاز بحران است، موضوعی که می‌تواند سرمایه‌گذاران را مجددا نگران کند.»

قیمت نفت از منبع آن با اهمیت‌تر است

بر خلاف روسیه، ترکیه که بشکل بزرگی بر واردات متکی است نمی‌تواند خود را از تحریم‌های آمریکا مصون بدارد. البته احتمال دارد آنکارا به دور از ایران نفت بخرد، با این وجود قیمت کالا بیش از منبع آن اهمیت دارد. همزمان با آن، قیمت‌ها به دلیل ازسرگیری و شدت گرفتن تحریم‌های اعمال شده علیه ایران، به طور مستمر افزایش می‌یابد، تا جایی که در تعاملات روز سه‌شنبه، نفت خام برنت دریای شمال به قیمت 74.43 دلار به فروش رفت.

افزایش قیمت‌ها برای ترکیه امری بی‌نهایت خطرناک است زیرا که این کشور در حال حاضر با سختی‌هایی در زمینه کسری حساب جاری از یک سوی و کاهش جذب سرمایه‌های خارجی از سوی دیگر مواجه است.

گزارش روزنامه فرانکفورتر آلگماینه بر این باور است که افزایش تنش‌ها با ایران برای آلمان از اهمیت چندانی از نظر اقتصادی برخوردار نیست.

بنا به داده‌های مرکز آمار فدرال آلمان، این کشور نزدیک به 116میلیون یورو از ایران گاز طبیعی و نفت وارد کرده است.

تجارت در زمینه تبادل کالا نیز از ماه نوامبر سال گذشته کاهش یافته، به طوری که در ماه فوریه تعدادی از شرکت‌های ‌آلمانی کالاهایی به ارزش نزدیک به 120 میلیون یورو در سال 2018 به ایران صادر کردند که این مقادیر به میزان %42 نسبت به سال گذشته کاهش نشان می‌دهد.