.
.
.

50 اقتصاددان ایرانی: ایران با بالاترین نرخ تورم بعد از جنگ جهانی دوم روبه‌رو است

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

اقتصاددانان ایران زنگ هشدار را به صدا درآورده اند و این‌بار 50 نفر از آنها «ملت ایران» و روسای سه قوه را مخاطب قرار داده‌اند تا ضمن هشدار به «سران» به مردم بگویند که شرایط از آنچه که تصور می‌کنند خطرناک‌تر و وهم انگیزتر است.

به گزارش خبرگزاری ایلنا، جمعه 5 اکتبر این اقتصادانان در نامه خود تاکید کرده‌اند که اثر تخریبی و اضطراب برانگیزِ شوک ارزی چهارم طی 75 سال گذشته، بی‌سابقه خواهد بود؛ چرا که آنها استمرارِ خطاها و سهل‌انگاری‌های صورت گرفته را مزید بر علت می‌دانند و تاکید می‌کنند اگر تدبیری اندیشیده نشود؛ خانوارهای ایرانی با بالاترین نرخ تورم بعد از جنگ جهانی دوم مواجه خواهند شد.

این اقتصاددانان با اشاره به «شوک چهارم ارزی» که به تازگی ظاهر شده بیان کردند: زنگ هشدار به صدا درآمده است. شرایط از آنچه که تصور می‌شود خطرناک‌تر و وهم انگیزتر است؛ چرا که «شوک ارزی چهارم» هرچه هست و نیست را می‌بلعد و نابود می‌کند.

اقتصاددانان در این مورد نوشتند: محاسبات نشان می‌دهند در شرایطی که فقط 15 درصد از کل مصرف خانوارها در سال 1396 و حدود 10 درصد مصرف کالاهای ضروری خانوارها در همین سال منشاء ارزی دارد، استمرار نااطمینانی با روند کنونی سیاستگذاری قیمت ارز، تورم را بالای 60 درصد افزایش خواهد داد و چنانچه به این تصویر، سوءتدبیر و مدیریت غلط بازار کالاهای اساسی و قدرت قیمتگذاری دلبخواهی عرضه‌کنندگان و دلالان در داخل را نیز بیافزاییم، در صورت عدم توجه بایسته به توصیه‌های مشفقانه کارشناسی، نگرانی برای ماه‌های پیش رو تشدید می‌شود.

استمرار نااطمینانی که از سیاست‌های ارزی نشات می‌گیرد، از پایان سال 96، به شدت فضای کشور را ملتهب کرده است و این نگرانی بیش از هر چیزی در جای جایِ این نامه خود را منعکس کرده است. در هفته‌های گذشته نوسانات نرخ دلار در محدوده 12 و 13 هزار تومان تا 20 هزار تومان و جابه‌جایی مرتب آن، این پرسش را ایجاد کرده است که آیا دولت برای تثبیت نرخ ارز برای مدتی طولانی سیاستی پایدار و مدون دارد؟ قاعدتا برهم ریختگی بازار نشان می‌دهد که عوامال روانی بیش از همه در کاهش ناگهانی نرخ ارز نقش داشته‌اند؛ هرچند دولت تحلیل دیگری را دارد.

به هر روی بازار ارز روی خوشی به تحولات نشان نداده و همین حالا اگر به خیابان فردوسی مراجعه کنید تنها می‌توانید ارزهایی که دارید را با قیمت‌های نازل بفروشید و صرافان مطلقا به شما ارز نمی‌فروشند لذا آنچه که در جریان هست، چشم‌اندازها را تیره و تار و مبهم کرده است لذا تنها پایداری قیمت ارز و در دسترس بودن آن است که به ثبات قیمت‌ کالاهای مصرفی (خوراکی و غیرخوراکی) می‌انجامد. در ضمن کنترل بازرگانی خارجی (واردات و صادرات) سیاستی است که باید با تثبیت نرخ ارز در بلندمدت همراه شود تا در نتیجه تخصیص ارز هدفمند شود.

تنها با پیاده‌سازی این نظام هماهنگ است که قدرت خرید مردم در سطح حداقلی و البته عقب افتاده نسبت به سالیان گذشته به ویژه اوایل دهه 90 حفظ می‌شود و از نفوذ و رسوب بیشتر فقر در لایه‌های پایین درآمدی پیشگیری می‌شود؛ چراکه کارشناسان هشدار می‌دهند که قدرت خرید مردم هنوز به سطح سال 91 نرسیده است.

نویسندگان نامه در تشریح سه شوک ارزی پیشین تشریح کرده‌اند: در سه دهۀ پس از جنگ تحمیلی، در اثر سیاست‌های تعدیل ساختاری، اقتصاد ایران چهار شوک بزرگ ارزی را تجربه کرده است. اولین شوک ارزی از پاییز 1372 تا زمستان 1373 شکل گرفت که تنها یکی از آثار آن، تورم 49.7 درصد سال 1374 است. شوک دوم ارزی از زمستان 1376 تا زمستان 1377 بروز کرد. شوک سوم از تابستان 1390 تا زمستان 1391 پدید آمد و شوک چهارم از زمستان 1396 تا تابستان 1397 جریان و هنوز هم تداوم دارد.

اما چه چیز باعث شده که شوک چهارم این چنین دامنه‌دار و نگران‌کننده شود؟ اقتصاد‌دان‌ها پاسخ می‌دهند: شوک چهارم در یک مدت کوتاه و به صورت ضرب‌هایی وارد آمد، زیرا میانگین ماهانه افزایش نرخ ارز در شوک اول کمتر از ۵ درصد، در شوک دوم کمتر از 4 درصد، در شوک سوم نزدیک به 7 درصد و در شوک چهارم 15 درصد بوده است.

از این رو منطقی است اگر بگوییم نقشه ارزی ایران مرز ندارد و متناسب با تغییرات سیاسی و جابه‌جایی روسای بانک مرکزی بی‌حد و حصر بزرگ و کوچک می‌شود تا آنجا که می‌توان گفت مبنای ترسیم این نقشه توزیع ثروت و گسترش فقر است انگار که مرز داشتن، قاعده‌مند بودن و هدف داشتن برای دولت‌ها به ویژه این دولت عار است.

عدم برخورد با اختلاس‌گران و چپاول‌گران

علیرضا فتحی عضو هیات مدیره کانون شوراهای اسلامی کار استان تهران درباره ریشه‌‌های آشفتگی اقتصادی ماه‌های اخیر که متاثر از بازی‌های اقتصادی و فقدان تعقل در سیاست‌گذاری عمومی است به ایلنا گفت: متاسفانه یکی از دلایل اصلیِ این آشفته بازار اقتصادی که عرصه را برای جولان دادن دلالان بازکرده‌است، برنامه‌های غلط دولت در مواجهه با رانت، مافیای مالی و عدم بر خورد با اختلاس‌گران و چپاول‌گران است.

وی می‌افزاید: دولت بایستی چاره‌ای عاجل بیندیشد تا مزدبگیران که در پایین‌ترین دهک‌های درآمدی، زیر بار وضعیتِ پیش آمده به ستوه آمده‌اند، به اندکی فقط اندکی از مطالبات خود دست یابند. به صورت کلی نداشتن یک برنامه‌ی راهبردی صحیح از سوی تیم اقتصادی دولت، موجبِ کوچک‌تر شدن سفره‌های کارگران شده است.

"چرا در نامه 50 اقتصاددان بر این نکته تاکید شده که یکی از سیاست‌هایی که به شوک چهارم ارزی دامن زده اجرای سیاست‌های نولیبرالی است؟" او در پاسخ می‌گوید: به نظر می‌رسد برنامه‌های خصوصی‌سازی و گردن نهادن به دستورات صندوق بین‌المللی پول، نتایج بدِ خودش را نشان داده ولی دولتمردان هنوز نمی‌خواهند این قصه غم‌انگیز را باور کنند و به فکر چاره باشند.

فتحی ادامه داد: ما برای ایمن‌سازی اقتصاد خانوارهای کارگری در مقابل شوک چهارم ارزی نیاز به یک برنامه پایدار و بلندمدت دارند. بازنگری در مزد 97 می‌تواند مقدمه این برنامه باشد لذا بازهم تکرار می‌کنم که ما ضمن حمایت از نمایندگان کارگری در شورای عالی کار، خواهانیم که سرپرست وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی هرچه سریعتر نسبت به تشکیل جلسه شورایِ‌ عالی کار مبنی بر ترمیم مزد و افزایش حقوق مجدد در سال 97 اهتمام بورزد و در بحث سه‌جانبه‌گرایی با ما همکاری کند.

در چنین شرایطی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا روز چهارشنبه 26 سپتامبر 2018 در جلسه شورای امنیت که با ریاست او برگزار شد، گفت که واشنگتن تحریم‌های بسیار سختی علیه ایران وضع می‌کند.

ترامپ ایران را مهم‌ترین حامی تروریسم خواند و گفت که این کشور نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد.

به گفته رئیس‌جمهوری آمریکا ایران پس از برجام هرج و مرج بیشتری در منطقه ایجاد کرد. ایران برای این کار به پول نیاز داشت و برجام این پول را در اختیار آنها قرار داد.

او از استمرار تحریم‌ها علیه ایران و آغاز دور جدیدی از این تحریم‌ها در ماه نوامبر خبر داد و تهدید کرد هر کس با این تحریم‌ها همراهی نکند، با عواقب وخیمی مواجه خواهد شد.

در روزهای گذشته کشورهای اروپایی تلاش کردند سازوکار مالی جدیدی ایجاد کنند که به شرکت‌هایی که خواهان ارتباط با ایران هستند کمک کند از تحریم‌های آمریکا در امان بمانند.