کتاب «دیگر عرب در اندیشه معاصر ایران»: نگاهی جامعه‌شناسانه به تقابل هویت عربی و فارسی

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:
فعال‌سازی حالت خواندن
100% Font Size
2 دقيقه (Reading time)

محمد بن صقر السلمی، از معروف‌ترین اندیشمندان عرب در حوزه ایران‌پژوهی و رئیس مرکز مطالعات بین‌الملل ایران کتابی تحت عنوان «دیگر عرب در اندیشه معاصر ایران» منتشر کرد که در آن علاوه بر بررسی برهم‌کنش‌ها و موضع‌گیرهای اندیشمندان ایران درباره عرب‌ها، به این سوال که نقش و جایگاه هویت عربی در تعریف و بازتعریف هویت ایرانی به ویژه در اندیشه معاصر ایران چیست.

کتاب «دیگر عرب در اندیشه معاصر ایران» به زبان عربی و تحت عنوان «الأخر العربي في الفكر الإيراني الحديث» و توسط انتشارات رسانه که زیر نظر مرکز مطالعات بین‌الملل ایران فعالیت می‌کند، منتشر شد.

السلمی در این کتاب به دیگری و نقش آن در شکل‌گیری هویت، عناصر و نحوه تشکیل هویت، پیچیدگی خوانش و فهم هویت ایرانی، پیدایش دیگری عرب، زرتشتی‌گری در ایران، نهادینه شدن و روند نهادینه کردن مفهوم دیگری عرب، جنبش‌های ناسیونالیستی دوره پهلوی و نگرش جمهوری اسلامی به دیگری عرب پرداخته است.

«دیگری» مفهومی جامعه‌شناسانه است که در زمینه هویت برای پاسخ دادن به این سوال است که «من کیستم؟»

محمد السلمی در کتاب دیگر عرب در اندیشه معاصر ایران به موضوعات تشکیل هویت ایرانی، منازعات ایران وعرب، نژادپرستی و هویت ایرانی در دوران جمهوری اسلامی پرداخته است. او معتقد است که نظام جمهوری اسلامی به هیچ عنوان با ناسیونالیسم مخالفت صریحی نمی‌کرد به گونه‌ای که مرتضی مطهری، بزرگترین شاگرد خمینی ناسیونالیسم را پدیده درخور تحقق استقلال و یکپارچکی ملل می‌داند، هر چند به گفته او ناسیونالیسم مطلق که دیگری را تحقیر کند نکوهیده است. به گفته او در واقع نظام جمهوری اسلامی یک نظام پراگماتیک است که عزیمت دشمنی خود را متوجه ملت عرب و اقلیات دیگر کرده است، نظامی که در قانون اساسی خود چنین دشمنی‌هایی را ذکر کرده است. این نظام که در ظاهر قائل به همزیستی مسالمت‌آمیز است مشروعیت خود را در تمایز قومی نژادی می‌یابد که با دیگران می‌کشد. این نظام به باور رئیس مرکز مطالعات بین‌الملل ایران یک آغشتگی مستحکم بین ایرانیت و شیعه‌گری ایجاد کرده و هر از چند گاهی به نژادگرایی هم سوق پیدا می‌کند تا به بسیج توده مردم بپردازد و دیگری عربی را از خاستگاه نژادی مورد حمله قرار دهد.

بیشترین بازدید موضوعات مهم

بیشترین بازدید

  • فعال‌سازی حالت خواندن
    100% Font Size