.
.
.

تشدید فیلترینگ سایتها و اپلیکیشن های موبایل در دولت روحانی

با وجود وعده ها و تاکید مقامات دولتی در رفع فیلترینگ

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

هم زمان با راه‌اندازی حساب کاربری آیت الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در شبکه اجتماعی توییتر در روز شنبه ۱۴ دی ، سایت شخصی علی مطهری، نماینده منتقد مجلس ایران به روی کاربران داخلی مسدود شد.

این در حالی است که در دولت حسن روحانی، با وجود تمام تاکیدها بر مخالفت با فیلترینگ و ضرورت گردش آزاد اطلاعات، نه تنها رفع فیلتری صورت نگرفته، بلکه سانسور به اپلی کیشن‌های تلفن همراه هم رسیده است.

«فیلترینگ» برای جلوگیری از انتقاد

علی مطهری هفته گذشته در نطق میان دستور خود در صحن علنی مجلس ایران، از عملکرد دستگاه قضایی در برخورد با معترضان نتایج انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ در این کشور انتقاد کرده بود.

صحبت‌های این نماینده تهران در چند روز گذشته موجی از انتقادات و حمایت‌ها را درپی داشت. بسیاری از اصولگرایان تندرو آقای مطهری را به همراهی با «فتنه» محکوم کردند، اصطلاحی که از سوی آیت‌الله خامنه‌ای و طرفدارانش، به اعتراض‌های پس از انتخابات سال ۸۸ اطلاق می‌شود.

از سوی دیگر، موج حمایت‌ها از مواضع آقای مطهری میان فعالان سیاسی منتقد حکومت ایران، انعکاس آن در شبکه‌های اجتماعی و ایجاد کمپین حمایت از علی مطهری، شاید کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه را بر آن داشته تا حضور این نماینده مجلس را در فضای مجازی، محدود کنند.

«فیلترینگ»، راهی برای مقابله با جرم

رمضان‌علی سبحانی‌فر، یکی از اعضای کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه، فیلترینگ را یکی از راه‌های مقابله با محتوای مجرمانه معرفی کرد، هرچند در بخش دیگری این روش را ناکافی دانست.

علی رغم فیلتر بودن بسیاری از سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی، کاربران در ایران با استفاده از نرم‌افزارهای فیلترشکن وارد این شبکه‌ها شده و در آن حضور فعال دارند.

رمضان‌علی سبحانی‌فر در گفتگو با سایت خانه ملت، تاکید می‌کند، تنها با فیلترینگ نمی‌توان به مقابله با شبکه‌های اجتماعی پرداخت، چرا که به گفته او، همراه با تکنولوژی‌، راه‌های استفاده از این شبکه‌ها نیز افزایش می‌یابد.

کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه، گروهی است مرکب از وزیران دولت، نمایندگان مجلس، قوه قضاییه، صدا و سیما، و نمایندگان سایر سازمان‌های مرتبط. این کارگروه پس از انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸، و استفاده گسترده معترضان از شبکه‌های اجتماعی برای خبررسانی، به راه افتاد.

مسدود شدن دسترسی به دو شبکه اجتماعی محبوب «فیس‌بوک» و «توییتر» در ایران، از جمله اقدامات این گروه بلافاصله پس از شروع کار آن بود.

«فیس‌بوک» و «توییتر» برای چه کسی آزاد است؟

بر اساس قوانین ایران، نه تنها استفاده از شبکه‌های اجتماعی جزو جرائم رایانه‌ای تعریف شده، بلکه هرگونه پیوند (لینک دادن) به سایت‌های فیلتر شده نیز جرم به حساب می‌آیند، محدودیتی که بر اساس قوانین مصوب در مجلس ایران پیاده می‌شود.

با وجود این قوانین، روز شنبه دفتر رهبر ایران حساب جدیدی در توییتر به زبان فارسی باز کرده است. پیش‌تر نیز دفترهای آیت الله خامنه‌ای، رئیس جمهور و برخی از وزرای دولت، در شبکه‌های اجتماعی حساب کاربری فعال داشتند.

استفاده زیاد محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران از شبکه اجتماعی فیس‌بوک، و صحبت‌های علی جنتی، وزیر ارشاد در رابطه با شبکه‌های اجتماعی، گمانه‌زنی‌ها در رابطه با رفع فیلتر از این سایت‌ها را افزایش داد.

وزیر ارشاد در حاشیه نشست فعالان رسانه‌های دیجیتال به خبرنگاران گفت: «باید صحبت شود تا نه تنها فیس‌بوک٬ بلکه سایر شبکه‌های اجتماعی نیز قابل دسترسی شوند و قیدغیر قانونی بودن برای دسترسی به آن‌ها برداشته شود و افراد راحت‌تر به این سایت‌ها دسترسی داشته باشند.»

اما صحبت‌های وزیر ارشاد و وعده‌های وزیر ارتباطات برای رفع فیلتر از «فیس‌بوک» و «توییتر» هنوز به جایی نرسیده است و این دو شبکه همچنان برای کاربران اینترنت در داخل ایران در دسترس نیستند.

«وی‌چت» و «وایبر»، مصداق محتوای مجرمانه

فیلترینگ اما حالا از شبکه‌های اجتماعی به اپلیکیشن‌های تلفن همراه هوشمند هم رسیده است. اواخر آذرماه سال جاری، اپلیکیشن «وی چت» که دارندگان تلفن‌های همراه هوشمند را قادر به برقراری ارتباط از طریق شبکه اجتماعی می‌کند، در ایران فیلتر شد.

علاوه بر «وی چت»، در روزهای گذشته خبرهای ضد و نقیضی درباره احتمال فیلتر شدن «اینستاگرام» و«وایبر» نیز مطرح شده بود.

سبحانی‌فر، از اعضای کارگروه مصادیق مجرمانه در گفتگوی خود در مورد فیلترینگ «وایبر» گفت: «با وجود آنکه برخی شنیده‌ها حاکی از آن است که این شبکه فیلتر شده است، اما هنوز هیچ منبع رسمی آن را تایید نکرده است.»

صحبت از فیلتر شدن سایر اپلیکیشن‌های تلفن همراه در حالی منتشر شده که آیت الله خامنه ای نیز فتوایی مبنی بر جایز نبودن چت کردن دختر و پسر نامحرم صادر کرده است.

اما دولت ایران مخالفت خود را با مسدود کردن این اپلیکیشن ها اعلام کرده است. محمود واعظی، وزیر ارتباطات در حاشیه یکی از جلسات هیئت دولت گفت: «نماینده وزارتخانه ارتباطات یک عضو از ۱۲ عضو کمیته تعیین مصادیق مجرمانه است با این حال دولت با فیلتر وی‌چت مخالف بود و نظر ما اصلاح شبکه است.»

لزوم «فرهنگسازی» برای استفاده از فضای مجازی

نماینده مردم سبزه‌وار در مجلس و از اعضای کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه، فرهنگ سازی برای استفاده از شبکه‌های اجتماعی را ضروری دانسته و گفت: «بدیهی است که همه بخش‌های شبکه‌های اجتماعی مضر نیست و قسمت‌هایی از آن قابل استفاده است.»

وزیر ارتباطات نیز فیلترینگ را با توجه به پیشرفت تکنولوژی بی‌نتیجه دانسته و می‌گوید: «ما باید کار فرهنگی کنیم و شبکه‌ها را با اصول فنی توسعه دهیم تا مردم خودشان تصمیم بگیرند از کدام شبکه استفاده کنند.»

با وجود مخالفت صریح وزیران دولت حسن روحانی با مسئله فیلترینگ و تاکید بر جریان آزاد اطلاعات، با رسمی شدن فیلترینگ «وی چت» توسط کارگروه مصادیق مجرمانه باید گفت، از آنجا که نیمی از ۱۲ عضو این کارگروه از وزرای دولت یا نمایندگان آن‌ها هستند، این نخستین فیلتر رسمی گسترده در دولت یازدهم است که با مسئولیت دولت جدید انجام شده‌ است.