«سیف‌ العدل» بارزترین نامزد جانشینی الظواهری برای رهبری القاعده کیست؟

محمد صلاح زیدان یا همان «سیف‌ العدل» با پیوستن به القاعده در افغانستان در سال 1989 نقش محوری را گسترش توانمندی‌های نظامی این سازمان ایفا کرد

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:
فعال‌سازی حالت خواندن
100% Font Size
5 دقيقه (Reading time)

با گذشت نزدیک به 4 هفته از حمله پهپادی آمریکا به بالکن محل اقامت ایمن الظواهرای، رهبر سازمان تروریستی القاعده در کابل که به کشته‌شدن او انجامید، هنوز جانشینی برای الظواهری معرفی نشده است.

یکی از برجسته‌ترین نامزدها برای جانشینی الظواهری، محمد صلاح زیدان، تروریست ملقب به «سیف العدل» است. او به احتمال زیاد حدودا 60 ساله است که با توجه به تجارب نظامی و تروریستی خود از کهنه سربازان این سازمان تروریستی بین‌المللی قلمداد می‌شود. «اف‌بی‌آی» او را در ردیف تحت پیگردترین تروریست‌های جهان قرار داده و 10 میلیون دلار جایزه را برای اطلاعات منجر به دستگیری‌اش اعلام کرده است.

علی صوفان، مامور پیشین «اف‌بی‌آی» و کارشناس مبارزه با تروریسم در خصوص «سیف العدل» نوشته است که او از جوانی با صحنه‌سازی مرگ خود برای دستگاه‌های اطلاعاتی خارجی، خود را به عنوان شخصی دیگر جا زد و تنها در 3 عکس، چهره واقعی او با صورتی لاغر مشاهده شده که گمان می‌رود نام حقیقی‌اش، محمد صلاح زیدان باشد.

سیف‌ العدل کیست؟

سیف‌ العدل یا محمد صلاح زیدان در سال 1989 به افغانستان رفت و به سازمان القاعده پیوست. او با توجه به تجارب پیشین خود و مشارکت در تاسیس بسیاری از شاخه‌های منطقه‌ای القاعده بویژه در منطقه شاخ آفریقا، نقشی محوری را در گسترش توانمندی‌های نظامی این سازمان ایفا کرد.

سیف العدل به احتمال زیاد با پیوستن به یگان ویژه ارتش مصر، در استفاده از مواد منفجره و فعالیت اطلاعاتی کسب تجربه کرده است. او مظنون است که در اواخر دهه 1980 برای مبارزه با اشغالگری شوروی به افغانستان سفر کرد و تقریباً در همان زمان نیز القاعده در افغانستان در منطقه مرزی با پاکستان تأسیس شد.

اسفندیار میر، کارشناس «موسسه صلح ایالات متحده» می‌گوید که این دوران در افغانستان «بسیار مبهم» است و از سوی دیگر، نشانه‌های زیادی وجود دارد که سیف العدل، بیشتر دهه 90 قرن گذشته را در أفغانستان سپری کرده باشد.

دیری نپائید که سیف‌ العدل مدارج ترقی را در رهبری القاعده طی کرد و در رتبه بعدی پس از اسامه بن لادن قرار گرفت و رهبری آموزش‌ها در اردوگاه أفغان‌ها را در دست گرفت. او اردوگاه‌های دیگری را در سومالی و سودان تاسیس کرد و مبانی برپایی شاخه القاعده در جزیره العرب را در یمن پی‌ریزی کرد.

صندوق اسرار بن لادن

گفته می‌شود بن لادن که در سال 2011 در پاکستان به دست یگان ویژه نیروهای آمریکا کشته شد، در أمور مربوط به حفظ جان خود، به هیچ‌کس به اندازه سیف‌ العدل اعتماد نداشت.

سیف العدل به عنوان طراح اصلی، در دو عملیات از بزرگترین حملات القاعده شرکت داشت: اولین حمله در شرق آفریقا به دو سفارت آمریکا بود که طی آن بیش از 200 نفر در سال 1998 کشته شدند. عملیات بعدی در سال 2000 علیه ناوشکن آمریکایی «کول» انجام شد که به کشته‌شدن 17 سرباز آمریکایی انجامید. سیف العدل پس از حملات 11 سپتامبر 2001 و تهاجم نیروهای آمریکایی به افغانستان، فرماندهی دفاع از قندهار را بر عهده گرفت که طبق نوشته صوفان«او (سیف العدل) ثابت کرد که یک رهبر نظامی قوی و کارکشته است.»

به گفته اسفندیار میر، سیف‌ العدل سپس راهی ایران شد و بیشتر دهه بعدی را در اقامت اجباری در تهران گذراند تا این که در جریان مبادله اسرا در سال 2010 آزاد شد.

نام سیف‌ العدل و أبو محمد المصری (عبدالله احمد عبدالله) در وبسایت «جایزه به خاطر عدالت» قرار داده شده و و 10 میلیون دلار جایزه برای سر آنها تعیین شده است.

به گفته ادموند فیتون براون، رئیس هیئت کارشناسان سازمان ملل متحد ویژه مبارزه با القاعده، المصری احتمالا هنوز در ایران است. همچنین به احتمال زیاد عبدالرحمن المغربی هم در آنجا اقامت دارد که به عنوان مدیر مهم‌ترین پلتفرم رسانه‌ای القاعده، نامزد احتمالی بالاترین پست خالی این سازمان نیز به شمار می‌آید.

خطر القاعده در حال حاضر کمتر از «داعش» ارزیابی شده و در گزارش کارشناسان سازمان ملل در ژوئیه گذشته اعلام شد: «القاعده به عنوان یک تهدید بین المللی مستقیم از پناهگاه خود در افغانستان قلمداد نمی‌شود». در این گزارش آمده است که این سازمان، از «توانایی انجام عملیات خارجی» برخوردار نیست.

این گزارش می‌افزاید، اجرای حملات این سازمان در خارج از افغانستان نامحتمل است زیرا این سازمان نمی‌خواهد بر مشکلات طالبان در اداره امور کشور بیافزاید.

بر أساس این گزارش، هدف نهایی القاعده، به دست گرفتن دوباره «رهبری جهانی جهاد» است که ممکن است با رهبری سیف‌ العدل محقق شود اما این امر، منوط به خروج او از ایران یا مدیریت القاعده از تهران است. فیتون-براون می‌گوید: «ایران ممکن است به او اجازه ندهد که آنجا را ترک کند که می‌تواند واکنش در ضدیت با القاعده در دیگر مناطق را به دنبال داشته باشد.»

ایران بعد از حملات 11 سپتامبر، بخشی از اعضای القاعده را پناه داد. القاعده در حال حاضر بسیار قدرتمندتر از دوران 11 سپتامبر بیست سال قبل است.

به اساس گزارش سازمان ملل، «داعش» امکانات بسیار محدودی برای اجرای حملات خود در اروپا در اختیار دارد در حالی که القاعده با توجه به ارزیابی‌های سال گذشته، از خدمات 30 الی 40 هزار عضو خود در سراسر جهان برخوردار است و شاخه‌هایی هم در خاور نزدیک، جنوب آسیا، جزیره العرب و برخی مناطق حساس آفریقا دارد.

بیشترین بازدید موضوعات مهم

بیشترین بازدید