توهین‌های دیپلماتیک از سلطان سلیم اول عثمانی تا پوتین

ابراهیم رئیسی پس از نشستن سر میز طویل و الاکلنگی پوتین با ذکر این‌که نگاه به غرب، کشور را «نامتوازن» کرده، گفت: «هرگز به وین و نیویورک امید نداریم.»

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:
فعال‌سازی حالت خواندن
100% Font Size
7 دقيقه (Reading time)

«اکونومیست» گزارشی تحت عنوان «تاریخ نفرت‌انگیز توهین‌های دیپلماتیک» که در آن سابقه‌ای طولانی از اهانت‌های لفظی میان رهبران جهان را یادآور می‌شود.

زمانی که لیز تراس، وزیر خارجه بریتانیا، در 10 فوریه برای گفت‌وگو با همتای روسی خود، سرگئی لاوروف، به مسکو سفر کرد، مطمئنا امیدوار بود که مداخله او به کاهش تنش‌ها بر سر اوکراین کمک خواهد کرد.

دیالوگ کر و لال‌

اما همه چیز وفق مراد و برنامه وزیر خارجه بریتانیا پیش نرفت و سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه در یک کنفرانس مطبوعاتی، گفت‌وگو با همتای بریتانیایی خود را با دیالوگ «کر ولال» تشبیه کرد، البته لاوروف حاضر به یک مصاحبه خبری مشترک با لیز تراس نشد و وزیر خارجه بریتانیا را در مقابل دوربین‌های رسانه‌ها و خبرگزاری‌ها تنها گذاشت.

لاوروف فردی است که به درایت معروف نیست اما در عین حال او اولین کسی نیست که از توهین به عنوان ابزار دیپلماتیک استفاده می‌کند بلکه تبادل انتقاد‌ها و اهانت‌های لفظی میان رهبران جهان تاریخی طولانی دارد.

مجله آمریکایی «اکونومیست»، در گزارش خود یادآور شد که در دوران امپراتوری عثمانی و فرمانروایی سلطان سلیم اول عثمانی، زمانی که او می‌خواست پیروزی خود بر فرماندار «دولکادر»، یعنی امارت حائل میان عثمانی و دولت ممالیک در مصر را اعلام کند، سفیر خود را به قاهره فرستاده تا در آنجا کیسه‌ای که حاوی سر بریده والی «دولکادر» بود را باز کند و سر بریده والی امارت دولکادر را جلوی پای سلطان ممالیک که یکی از نزدیکترین هم‌پیمانان والی کشته شده بود، انداخت.

این مجله در گزارش خود با عنوان «تاریخ نفرت‌انگیز توهین‌های دیپلماتیک و اینکه چرا سیاستمداران در جهان همواره یکدیگر را مسخره می‌کنند»، بیان می‌کند که قرن‌ها پیش توهین‌های دیپلماتیک فاحش‌تر از دوره کنونی بوده اما به‌رغم آن فضای دیپلماتیک همچنان مملو از اهانت‌ها باقی ماند.

در سال 1827 والی الجزایر در جریان اختلاف بر سر بدهی‌ها کشورش با فرانسه، سفیر این کشور را با پشه‌کش زد که این حادثه قبل از استعمار 130 ساله الجزایر توسط فرانسه اتفاق افتاده بود.

این گزارش خاطرنشان می کند که دیپلماسی مدرن تمایل کمتری به رویارویی فیزیکی پیدا کرده است، اما برخوردهای اهانت‌‌آمیز میان رهبران همچنان باقی‌مانده است و اغلب اوقات این اهانت‌ها توسط رهبرانی دیکتاتور صورت می‌گیرد تا در رفتاری تحقیرآمیز نسبت به رهبران مخالف خود که از طریق روندی دموکراتیک انتخاب شده‌اند «بی‌اعتنایی» نشان دهند.

در تحلیل روانشناختی این‌گونه رفتارها «اکونومیست» نوشته که برخی دیکتاتورها ممکن است از ابراز قدرت خود احساس لذت ببرند. آنها وقتی به غریبه‌ها توهین می‌کنند، در نزد شهروندان خود احساس عظمت و اعتماد بنفس می‌کنند.

«اکومنیست» برای مثال به هوگو چاوز، رهبر سابق ونزوئلا، اشاره می‌کند که در سخنرانی‌های تند خود علیه جورج دبلیو بوش، رئیس جمهور اسبق آمریکا، او را «شیطان» می‌نامید.

بچه‌ای با شلوارک

این گزارش به رابرت موگابه، رئیس جمهوری فقید زیمبابوه اشاره می‌کند که «تونی بلر»، نخست وزیر سابق بریتانیا را «بچه‌ای با شلوارک» توصیف کرده است که این اظهارات توهین‌‌آمیز حتی نزد مخالفان داخلی موگابه نیز مورد تحسین واقع شد.

بر اساس این گزارش، دیپلمات‌های چینی بارها «جاستین ترودو»، نخست وزیر کانادا را «بچه» توصیف کرده‌اند.

این گزارش به اختلافات دیپلماتیک بین ترکیه و اسرائیل و به برخورد تحقیر‌آمیز معاون وزیر خارجه وقت اسرائیل هنگامی که سفیر ترکیه را در یک جلسه رسمی وادار کرد روی مبل راحتی پایین‌تر از مبل خود بنشیند، اشاره کرد.

ترکیه بعدها این ترفند را در برخورد با «اورسولا فون در لاین» رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا بکار گرفت. مقامات ترکیه مقام اتحادیه اروپا را روی مبل کوچکی نشاندند در حالی که رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه و «چارلز میشل» رئیس شورای اروپا را روی دو صندلی بزرگ نشسته بودند.

پوتین همراه با سگ در دیدار با مرکل

در سال 2007، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، با سگ سیاه بزرگ خود، با صدراعظم سابق آلمان، آنگلا مرکل دیدار کرد. پوتین به‌‌رغم اطلاع او از هراس معروف مرکل نسبت به سگ‌ها، همراه با سگ خود حاضر شد که این امر باعث ناراحتی مرکل شده بود.

در این گزارش همچنین آمده است که تحقیر و توهین‌ها ادامه خواهد داشت، زیرا دیپلماسی مدرن بیش از هر زمان دیگری فرصت‌هایی را برای اشکال جدیدی از تنش‌‌ها فراهم می‌کند، مانند آنچه بین علی خامنه‌ای، رهبر ایران و سفارت اسرائیل رخ داد. رهبر ایران در سال 2018 توییت کرد که اسرائیل «غده سرطانی بدخیم» است، ولی سفارت اسرائیل در ایالات متحده با صحنه‌هایی از فیلم «دختران بدجنس» (Mean Girls) که با عبارت «چرا به من وسواس دارید؟» (Why you so obsessed with me) پاسخ داد.

رئیس جمهور روسیه اخیراً با استقبال از امانوئل ماکرون، همتای فرانسوی خود در مسکو، و نشاندن او سر میزی طویل و در فاصله بسیار دور، جنجال برانگیخت و پس از آن پوتین با نقض پروتکل رسمی با فاصله‌ای دور سالن کنفرانس را قبل از رئیس جمهوری فرانسه ترک کرده و مهمان خود را پشت سر گذاشت.

در واکنش به این رفتار پوتین کاربران شبکه‌های اجتماعی با کامنت‌های طعنه‌‌آمیز بسیاری به «میز طویل» که دو رئیس‌جمهوری روسیه و فرانسه پشت آن رو در روی یکدیگر نشسته‌اند پرداخته شده و به نحو تمسخرآمیزی به شکل الاکلنگ درآورده‌اند.

میز یخی

دو منبع در هیئت همراه امانوئل مکرون، رئیس جمهوری فرانسه، روز پنج‌شنبه گذشته راز این میز طویل را به خبرگزاری «رویترز» فاش کردند.

این منابع افزودند که دلیل این میز طویل به این خاطر بود که وقتی ماکرون درخواست کرملین برای انجام تست کرونا توسط روس‌ها را رد کرده آنها در مقابل تصمیم گرفتند که او را سر میز بسیار طویلی در دیدار با رهبر روسیه بنشانند تا از پوتین دور باشد.

ناظران از مشاهده تصاویر مکرون و پوتین و فاصله زیاد میان آنها بر سر این میز بزرگ 4 متری که در زمان گفت‌وگو درباره بحران اوکراین بود، شوکه شده‌اند.

برخی دیپلمات‌ها و برخی کارشناسان سیاسی معتقدند که ممکن است پوتین خواسته بود با این برخورد پیامی دیپلماتیک به اروپایی‌ها ارسال کند.

شایان ذکر است که پوتین چند هفته پیش از نشاندن امانوئل مکرون، رئیس جمهوری فرانسه و اولاف شولتز، صدراعظم آلمان سر این میز طویل که در اذهان کاربران شبکه‌های اجتماعی تداعی‌گر بازی «الاکلنگ» بوده، ابراهیم رئیسی، رئیس جمهوری ایران را نیز سر همان میز نشانده بود که تنها چند روز پس از آن رئیسی تحت القاءات رئیس جمهوری روسیه و در بحبوحه تنش‌های میان شرق و غرب بر سر بحران اوکراین در اظهاراتی که از تلویزیون ایران پخش شد، با ذکر این‌که نگاه به غرب، کشور را «نامتوازن» کرده است، گفت: «هرگز به وین و نیویورک امید نداریم.»

بیشترین بازدید موضوعات مهم

بیشترین بازدید