.
.
.

اولین جلسه دادگاه حمید نوری در آلبانی برگزار شد

شاهد این پرونده به همراه خود نمونه‌ای از کابل‌هایی که با آن شکنجه می‌شد را به محل دادگاه آورده بود

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

سی و ششمین جلسه از دادگاه رسیدگی به اتهامات حمید نوری، دادیار پیشین زندان گوهردشت کرج و از متهمان اعدام دسته‌جمعی زندانیان سیاسی در ایران، چهارشنبه، 10 نوامبر، در شهر دورس آلبانی پیگیری شد.

این جلسه که اولین دادگاه محاکمه متهم در کشور آلبانی است، به استماع شهادت محمد زند، از زندانیان سیاسی زندان‌های گوهردشت، اوین و قزل‌حصار اختصاص داشت.

این دادگاه پیشتر در آغاز سی و سومین جلسه محاکمه نوری اعلام کرده بود که هفته‌های 45 و 46 این دادگاه به‌دلیل اهمیت استماع شاهدان مستقر در آلبانی درخصوص اثبات جرم متهم، از چهارشنبه، 10 نوامبر در شهر دورس آلبانی برگزار خواهد شد.

به گفته کنت لوییس، وکیل محمد زند، اظهارات این شاکی که در 16 سالگی به اتهام «هواداری از سازمان مجاهدین خلق» بازداشت شده بود، هم به‌عنوان شهادت خود و هم به عنوان شهادت برادر اعدام‌شده او، مهم تلقی می‌شود.

رضا زند، برادر محمد زند، در بیست و یک سالگی بازداشت و در مرداد 1367 اعدام شد.

حمید نوری
حمید نوری

به گفته وکیل محمد زند، او پس از بازداشت «در دادگاهی که فقط چند دقیقه طول کشید» به حبس ابد محکوم شد اما پس از این‌که خانواده او در سال 1366 با حسینعلی منتظری، قائم‌مقام وقت رهبر ایران، تماس گرفتند، این حکم به 12 سال حبس تغییر یافت.

محمد زند که شخصاً در زندان اوین «به شدت شکنجه» شده بود، شاهد شکنجه‌ها و اعدام‌های متعددی در زندان گوهردشت کرج بوده است.

به گفته وکیل او، زند سه بار در «دادگاه مرگ» حضور داشته و حمید نوری ملقب به عباسی را ‌چندین بار دیده است.

محمد زند چند نمونه از کابل‌هایی که با آن شکنجه شده و همچنین ماکتی از زندان محل حبس خود را به دادگاه آورده بود.

شاکی و شاهد این جلسه در اظهارات خود گفت، در 6 مرداد سال 1367 به شدت توسط «داود لشکری» مورد ضرب و شتم قرار گرفته بود. دو روز بعد یعنی 8 مرداد آن سال، «پاسداری» وارد بند او شده و اسامی 8 نفر از جمله برادر او، رضا زند را خوانده است.

به گفته محمد زند، این آخرین دیدار او با برادرش بود. خبر اعدام او چند روز بعد به پدر او اعلام شد.

به گفته شاکی، رضا زند به 10 سال حبس محکوم شده بود که با گذراندن 7 سال آن، تنها سه سال با آزادی فاصله داشت اما با این وجود اعدام شد.

پدر محمد زند که از تحویل شناسنامه فرزند خود رضا به مقامات زندان خودداری می‌کرد، به شهادت محمد زند، سه بار تحت اعدام مصنوعی قرار گرفت.

محمد زند در شهادت خود می‌گوید که حمید نوری را اسفند 68 یا فروردین 69 در دفتر «ناصریان» بار دیگر ملاقات کرده است. در آن ملاقات به او گفته شده، اگر مناسبات بند را همچنان نگوید، «اعدام خواهد شد.»

یک شاهد دیگر در جلسات پیشین این دادگاه نیز از «ناصریان، داود لشکری و حمید عباسی» به عنوان افرادی نام برد که در شکنجه و اذیت و آزار زندانیان دست داشتند.

کیفرخواست صادره علیه نوری از طرف بخش دادستان کشوری سوئد علیه جرایم بین‌المللی و جنایت‌های سازمان‌یافته و به‌طور خاص از سوی کریستینا لیندهوف کارلسون، صادر و به مقامات قضایی سوئد تحویل داده شد.

در این پرونده حدود 40 شاکی و 60 شاهد که در تابستان 67 در زندان گوهردشت محبوس بودند، حضور دارند.

شاکیان و شاهدان پرونده نوری مقابل دادگاه استکهلم
شاکیان و شاهدان پرونده نوری مقابل دادگاه استکهلم

گفته شده است که روند محاکمه نوری تا آوریل سال آینده میلادی ادامه خواهد داشت. او اولین مقام ایرانی است که در یک دادگاه خارجی به اتهام مشارکت در اعدام‌های تابستان 1367 محاکمه می‌شود.

بر اساس قوانین سوئد، اشد مجازات برای نوری در صورت محکومیت، حبس ابد خواهد بود.

دادستان کریستینا لیندهوف کارلسون و حمید نوری
دادستان کریستینا لیندهوف کارلسون و حمید نوری

بر اساس آمارهای غیررسمی، بیش از 6000 نفر که اکثراً از اعضا و هواداران «سازمان مجاهدین خلق» بودند، در جریان اعدام‌های سال 1367 به دستور خمینی، بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران، اعدام شدند. اما سازمان مجاهدين می‌گوید این تعداد «30 هزار» زندانی سیاسی بوده که دست‌کم 90 درصد آن‌ها از طرفداران این سازمان بوده‌اند.

بازماندگان و خانواده‌های کشته‌شدگان امیدوارند دادگاه نوری نقطه‌ای برای آغاز رسیدگی بین‌المللی به کشتارهای دهه 60 به خصوص کشتار تابستان 67 و مجازات عاملان و آمران آن باشد.