فوری

پخش زنده
  • صفحه اصلى
  • ايران
  • ازبکستان پس از مرگ کریموف به کدام سمت می‌رود؟

    منبع: باسل الحاج جاسم

    در حالی که دولت ازبکستان از بحرانی شدن وضعیت جسمی اسلام کریموف، رئیس جمهور 78 ساله این کشور به علت خونریزی مغزی و بستری شدنش در بیمارستان، خبر داده، منابع خبری از احتمال حضور ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه و نور سلطان نظرباییف رئیس جمهوری قزاقستان، و جان کری وزیر امور خارجه آمریکا ىر صورت درگذشت کریموف جهت شرکت در مراسم خاکسپاری وی که در شهر سمرقند برگزار خواهد شد، خبر دادند.

    صرف نظر از درست یا نادرست بودن گزارش‌ها درباره مرگ کریموف، اما مهمتر این است که در نهایت محرمانه بودن چنین اخباری در جامعه ازبکستان خبر سکته مغزی کریموف که دو روز پیش منتشر شد، درست بوده است و آنچه مهمتر و مشکل اصلی امروز ازبکستان است روند انتقال قدرت بود که هنوز مشخص نشده چه کسی پس از کریموف قدرت را به دست خواهد گرفت.

    از اوایل سال 2000 میلادی تاکنون هر چندگاهی این سئوال مطرح می‌شد که بالاخره چه کسی جانشین احتمالی اسلام کریموف رئیس جمهوری ازبکستان خواهد شد.

    این پرسش زمانی در جامعه ازبکستان در سطح گسترده‌ای مطرح شد که شایعاتی در باره وضعیت جسمی و مرگ احتمالی کریموف در این کشور منتشر شد.

    صرف نظر از اینکه چه کسی و با چه هویتی جانشین کریموف خواهد شد، ناظران سیاسی از اینکه قدرت سیاسی در ازبکستان پس از مرگ کریموف به صورت مسالمت‌آمیز به شخصیت دیگری منتقل شود، شک و تردید می‌کنند به این دلیل که ساختار نظام در ازبکستان به طور کلی به یک شخص گره خورده است. بر همین اساس بسیار بعید به نظر می‌رسد که انتقال قدرت در ازبکستان مانند همسایه‌اش ترکمنستان مسالمت‌آمیز صورت گیرد.

    شورای وزرای ازبکستان روز یکشنبه 28 اوت رسما اعلام کرد اسلام کریموف، رئیس جمهوری این کشور در بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان تاشکند بستری شده است. در ابتدا خبر رسید که وضعیت کریموف وخیم است و حتی گزارش شده بود که او به اغما رفته است.

    کریموف از سال 1989 بر ازبکستان حکومت می‌کند زمانی که او در دوران اتحاد جماهیر شوروی سابق به عنوان دبیر اول حزب کمونیست منصوب شد، و سپس با فروپاشی شوروی و استقلال ازبکستان در سال 1991 برای پست ریاست جمهوری این کشور انتخاب شد.

    جانشینان بالقوه و احتمالی کریموف عبارتند از:

    1-لولا کریموا، دختر رئيس جمهوری که اکنون نماینده دائم ازبکستان در یونسکو است. 2- شوکت میرزایف نخست وزیر، معاون نخست وزیر 3- رستم عظیموف وزیر دارایی 4- رستم اینویاتوف رئیس وزارت اطلاعات 5-نعمت‌الله یولداشیف رئیس مجلس سنا.

    کارشناسان می‌گویند عظیموف به ارتباطات مالی گسترده با کشورهای و موسسات مالی جهان معروف است در حالی که شوکت میرزایف شخص مستبد معرفی می‌شود که اغلب غربی‌ها از او ناراضی‌اند.

    اما در شرایط کنونی و باتوجه به اینکه تمام قدرت در قبضه یک شخص قرار گرفته است و این شخص اینک به صورت ناگهانی و بدون زمینه سازی برای مرحله پس از خود با مرگ روبرو شده، احتمال چند دستگی میان شخصیت‌های تاثیرگذار این کشور بسیار زیاد است به خصوص که ازبکستان بیش از هر کشور دیگری دارای عواملی بحران‌زا از قبیل وضعیت وخیم اقتصادی است، اما وجود تجربه‌ خوب انتقال مسالمت‌آمیز قدرت در ترکمنستان می‌تواند به برای ازبکستان دلگرم کننده باشد. چون ترکمنستان پیشتر مسیر ازبکستان را طی کرد و اکنون در آن کشور فضای باز ایجاد شده است. در ترکمنستان پس از مرگ نیازوف رهبری جدید انتخاب شد و به سوی دمکراسی گام نهاد.

    یکی دیگر از نگرانی‌ها ازبکستان وجود حرکت‌های تندرو اسلامگر در این کشور است که اگر قدرت کشور ضعیف شود احتمال رشد آنها زیاد است. بر هیچکس پوشیده نیست که برخی از اعضای داعش از ازبکستان هستند. کسی که به فرودگاه استانبول حمله کرد ازبکی بود.

    ازبکستان در سیاست خارجی خود تقریبا مستقل بوده است و کارشناسان می‌گویند این کشور از میان کشورهای آسیای میانه بهترین بهره را از جنگ آمریکا علیه تروریسم برده است.

    سیاست این کشور بر این اساس پایه‌ ریزی شده که با روسیه همیشه دوست و با امریکا رابطه‌ای پایپای داشته باشد. این کشور اولین کشوری بود که به آمریکا پایگاه نظامی داد تا علیه القاعده و طالبان از آنها استفاده کند.

    کریموف همچنین از اختلافات روسیه و آمریکا به نفع خود برای بقاء بر سر قدرت به نحو بسیار خوبی استفاده کرد.

    تبلیغات

    برگزیده های کاربران