فوری

پخش زنده

فارین پالیسی: سعودی برنده پیش‌بینی نشده بحران نفت

منبع: دبی-العربیه.نت فارسی

با گسترش پاندمیک کرونا و اعمال قرنطینه اجباری و فاصله‌گذاری اجتماعی بر 4 میلیارد نفر در سراسر جهان، تقاضا برای بنزین، سوخت هواپیما و سایر فرآورده‌های نفتی بشدت پایین آمد و بهای هر بشکه نفت نیز کاهش بی سابقه‌ای را شاهد بود.

قیمت هر بشکه نفت در ایالات‌متحده به حدی بود که فروشندگان در این اواخر مجبور به پرداخت پول به هدف تشویق مشتریان به خرید نفت شدند که این امر، برخی اقتصادهای وابسته به نفت را در معرض خطر فروپاشی قرار داد. در ایالات‌متحده، بزرگترین تولید‌کننده نفت جهان، شمار دکل‌های حفاری نفت به میزان 50 درصد ظرف تنها دو ماه، کاهش یافته و حدود 40 درصد تولیدکنندگان نفت و گاز ممکن است در طول سال 2020، وضعیت بسیار دشواری را تجربه کنند، در حالی که پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که حدود 220 هزار کارگر بخش نفت، شغل خود را در سراسر جهان از دست خواهند داد.

در مقاله جیسون بوردوف کارشناس بین‌المللی، مدیر بین‌المللی شورای امنیت ملی ایالات‌متحده، معاون ویژه اوباما و مدیر بنیان‌گذار مرکز سیاست جهانی انرژی در دانشگاه کلمبیا برای مجله فارین پالیسی، آمده است: «کشورهای نفتی از نیجریه گرفته تا عراق و قزاقستان، برای غلبه بر این بحران تلاش می‌کنند، در حالی که پول ملی آنها در شرایط بسیار سختی قرار داشته و برخی از آنها مانند ونزوئلا با فروپاشی اقتصادی و اجتماعی روبرو هستند. با وجود این که سال 2020 ممکن است سال نابودی جمعی کشورهای صادرکننده نفت باشد، تنها کشوری که احتمال دارد با بنیه اقتصادی و ژئوپلیتیکی توانمندتر بیرون آید، پادشاهی سعودی است».

وی ادامه داد: «پایین بودن قیمت نفت برای کشوری که برای متعادل کردن بودجه عمومی خود به قیمت هر بشکه حدود 80 دلار نیاز دارد، قطعا دردناک است، به همین دلیل، شاخص «مودی»، روز جمعه گذشته اقدام به کاستن انتظارات مالی در مورد پادشاهی سعودی نمود. این کشور در سه ماهه اول سال 2020، کسری بودجه برابر با 9 میلیارد دلار را ثبت کرد. این کشور نیز مانند سایر کشورها، شاهد کاهش درآمدهای مالیاتی بود زیرا محدودیت‌های اقتصادی را در راستای متوقف کردن بیماری همه‌گیر اعمال کرد. وزیر دارایی پادشاهی سعودی، هفته گذشته تاکید کرد که هزینه‌های دولت می‌بایست «بشدت کاهش یابد». به همین شکل برخی از بخش‌های طرح موسوم به «ویژن 2030 » برای ایجاد تنوع در درآمدهای اقتصادی نیز باید به تأخیر افتاد.»

در ادامه این مقاله آمده است: پادشاهی سعودی بر خلاف بسیاری از کشورهای تولید کننده نفت نه تنها از ذخایر مالی برخوردار است بلکه توانایی زیادی در وام دهی نیز دارد.

وزیر دارایی پادشاهی سعودی در ماه آوریل، اعلام کرد که این پادشاهی می تواند در سال 2020 تا 58 میلیارد دلار قرض بدهد.

اقتصاد سعودی در مقایسه با اکثر اقتصادهای دیگر، نسبت بدهی آن به تولید ناخالص داخلی، نزدیک 24% در پایان سال 2019، پایین خواهد بود ،اگرچه اخیراً این عدد رو به افزایش است.

وزیر دارایی سعودی همچنین افزود که پادشاهی سعودی، 32 میلیارد دلار از ذخایر مالی خود را هزینه خواهد کرد که با توجه به وجود 474 میلیارد دلار ذخایر ارزی، به راحتی، 300 میلیارد دلار باقی مانده ذخایر ارزی خود را دست نخورده باقی می‌گذارد که این مبلغ، از نگاه بسیاری از صاحب نظران، حداقل لازم برای دفاع از ارزش پول ملی خود است که به دلار وابسته است.

افزایش در آمدها

دیگر این که پادشاهی عربی سعودی، به محض ایجاد ثبات در بازار نفت، ازافزایش درآمدهای نفتی و افزایش سهم بیشتر بازار برخوردار خواهد شد که معلول کاهش تولید و بسته‌شدن اقتصاد بود که انقباض اقتصاد جهانی را به دنبال داشت. وضعیت کنونی بازار نفت، باعث افزایش رونق قیمت در سال‌های آینده خواهد شد که رونق درآمدهای سعودی را نیز در پی دارد. این در حالی است که چشم‌انداز بازار آینده تقاضا برای نفت، تا حد زیادی نامشخص است و با نیم‌نگاهی فراتر از حدود بحران فعلی، می توان دریافت که رشد تقاضا به احتمال زیاد، سریعتر از افزایش عرضه خواهد بود.

به پیش‌بینی سازمان داده‌های انرژی آمریکا، میزان تقاضا برای خرید نفت تا پایان سال 2020 به حدود پیش از بروز کرونا باز خواهد گشت.

چشم انداز آژانس بین‌المللی انرژی تقریباً خوش بینانه است زیرا تقاضا در پایان سال را کمتر از 2 تا 3 درصد از سال 2019 با میانگین 100 میلیون بشکه در روز برآورد کرده است. اگر اقدامات مهار کرونا برای مدت طولانی تر از حد انتظار ادامه یابد یا موج دوم ویروس کرونا در راه باشد، بهبودی اوضاع اقتصادی، زمان بیشتری خواهد گرفت، اما بیشتر سناریوها هنوز پیش‌بینی می‌کنند که تقاضا در نهایت امر، بهبود یابد.

تردیدها در مورد دگرگونی‌های پایدار

بروز دگرگونی درشیوه زندگی می‌تواند به کاهش تقاضای نفت بیانجامد، اما داده‌ها حاکی از آن است که باید پیش‌بینی‌ها در مورد تغییرات دائمی را زیر سوال برد. به عنوان مثال در چین، روند حمل و نقل بار با کامیون تقریباً به سطح سال گذشته بازگشته است، اگرچه که مسافرت هوایی درکنار حمل و نقل هوایی که 8 درصد از تقاضای جهانی نفت را تشکیل می دهد، به شدت کاهش یافته است.

در حقیقت ، اگر بیشتر مردم تصمیم بگیرند از اتومبیل‌های شخصی به خاطر احساس امنیت بیشتری که به آنها نسبت به استفاده از وسایل نقلیه حمل و نقل عمومی می‌دهد، استفاده کنند ، تقاضا برای نفت ممکن است، افزایش یابد. این احتمال وجود دارد که پیش بینی‌های مربوط به بروز خفگی در بازار تقاضا برای نفت به دلیل سیاست زیست محیطی، بر آورده نشود زیرا خطرات اقتصادی ناشی ازپاندمیک کرونا، عامل تهدید کننده‌ای برای سیاست‌های بلند پروازانه زیست‌محیطی به شمار آمده و تغییر کنونی در راستای انزواگرایی و فاصله‌گذاری اجتماعی، قادر است تاثیر منفی بر همکاری کیفی جهانی مورد نیاز برای اجرای یک سیاست موثر آب و هوایی بگذارد.

متقابلا نیز ، پیش‌بینی می‌شود که بازیابی میزان تولید معمول منابع نفتی، زمان طولانی‌تری در مقایسه با خسارات وارده شده در دوره تولید محدود بگیرد که ناشی از توقف سرمایه‌گذاری در منابع جدید و کندتر شدن انقلاب نفت شل در ایالات‌متحده می‌باشد. با عرضه فراوان نفت که انبار کردن حداکثری آن در سطح جهانی را موجب شد، ذخیره‌سازی نفت در انبار های زمینی، در اولین فرصت در ماه جاری به حداکثر می‌رسد که پدیده‌ای بی سابقه است.

از میان‌بردن مخازن نفتی

چاه‌‌های تولید نفت باید بسته شوند، اما انجام این کار، خطر آسیب‌رساندن به مخازن نفتی را در بر دارد. برخی از این منابع نفتی برای همیشه ازمیان خواهند رفت، در حالی که برخی دیگر برای بازگرداندن به سطح عادی، نیاز به مدت زمان طولانی و سرمایه‌گذاری قابل توجهی خواهند داشت.

شرکت «انرژِی اسپکت» که یک شرکت مشاوره نفتی است پیش‌بینی کرده، 4 میلیون بشکه در روز در معرض نابودی شبه دائمی قرارخواهند گرفت.

این در حالی است که شرکت‌های بزرگ نفتی مانند شورون و اکسون موبیل، سرمایه گذاری‌های خود را به دلیل سقوط قیمت نفت، کاهش داده‌اند. حتی بدون دستیابی به رشد تقاضای نفت ، لازم است به تولید سالانه فقط حدود 6 میلیون بشکه در روز از منابع جدید نفت بازگشت تا بتوان کاهش تولید طبیعی را جبران نمود. علاوه بر این، بخش نفت از عرصه‌های مورد علاقه سرمایه‌گذاران نیست که از بازده ضعیف صنعت نفت و افزایش فشارهای شدید سیاسی و اجتماعی، نگران هستند.

نفت شل

نفت شل آمریکا، به ویژه چندین سال طول خواهد کشید تا به سطح تولید پیش از همه‌گیر کرونا برگردد. بسته به زمانی که میزان تقاضا برای نفت همچنان پائین بماند، پیش بینی می‌شود که تولید نفت آمریکا 30% از بالاترین سطح تولید در دوره پیشا کرونا، کمتر باشد که 30 میلیون بشکه در روز تخمین زده شده است.

مطمئناً، بالا رفتن دوباره بهای نفت بار دیگر، افزایش تولید ایالات‌متحده را به دنبال خواهد داشت. تولید نفت شل هنوز هم برای شرکت‌ها با سرمایه‌های بیشتر، از لحاظ اقتصادی سودآورتر است که این امر به محض تغییر مالکیت دارایی‌های شرکت‌ای ورشکسته و تقویت مجدد صنعت نفت، نمایان خواهد شد.

اما نرخ رشد نفت شل (هر سال حدود یک تا 1.5 میلیون بشکه در روز) در سال‌های اخیر همچنین نشان دهنده رشد غیرمنطقی بازارهای مالی است، زیرا بسیاری از شرکت‌های آمریکایی که در تلاش برای زنده ماندن از طریق تولید غیر اقتصادی هستند، موفق به باز پرداخت کم هزینه بدهی‌های خود شدند. براساس گزارش «اید مورس» از شرکت «سیتی گروپ»، احتمالا یک چهارم از تولید نفت شل آمریکا حتی قبل از سقوط قیمت آن، ارزش اقتصادی نداشت. بدون این رشد، نفت شل رشد کم شتاب‌تری را تجربه خواهد کرد.

فرصت‌های عالی

ارجون مورتی تحلیلگر سابق گلدمن ساکس، تخمین میزند که حتی در صورت بهبود قیمت نفت آمریکا و رسیدن آن به حدود 50 دلار در هر بشکه، رشد سالانه تولید ایالات‌متحده، چیزی بین صفر تا 500000 بشکه در روز خواهد بود، که بازتاب همان میانگین‌های پیشین است.

در واقع ، از آنجا که این پاندمیک، راه را برای تنگ‌تر‌ شدن بازارهای نفتی و قیمت‌های بالاتر هموار می‌سازد، پادشاهی سعودی به همراه چند کشور دیگر خلیج و روسیه، نه تنها از قیمت‌های بالا سود خواهند برد بلکه در حقیقت، فرصت‌هایی را برای افزایش سهم خود در بازار نفت و فروش بیشتر، خواهند یافت. تا این زمان با کاهش شدید قیمت‌ها، پادشاهی سعودی و کویت در حال بحث و گفت‌وگو برای عرضه بیشتر نفت از میدان مشترک نفتی هستند که تا مرزهای آنها امتداد دارد.

شاید آسیب‌پذیرترین اعضای اوپک متوجه شوند که مشکل اقتصادی در سرمایه‌گذاری و راه‌اندازی مجدد و حفظ بازار عرضه وجود دارد (علاوه بر افزایش آن) و شاهد کاهش سرعت تولید خواهند بود. این دقیقاً اتفاقی است که در ایران، عراق، نیجریه و ونزوئلا پس از فروپاشی بازار نفت 1998-1999 افتاد.پادشاهی سعودی با تکیه بر تقویت هم پیمانی خود با ایالات‌متحده و بازسازی خود به عنوان یک تولیدکننده نفت در حال نوسان، موقعیت ژئوپلیتیکی خود را تقویت کرده است.

تقویت موقعیت ژئوپلیتیکی سعودی

سرانجام ، پادشاهی سعودی با تکیه بر تقویت هم پیمانی خود با ایالات‌متحده و بازسازی خود به عنوان یک تولیدکننده نفت در حال نوسان، موقعیت ژئوپلیتیکی خود را تقویت کرده است. پادشاهی سعودی به تازگی و پس از رقابت تولیدکنندگان و مصرف کنندگان اصلی نفت برای ممانعت از افزایش عرضه نفت و فشار بر انبارهای ذخیره‌سازی جهان، برای هدایت اوپك و سایر تولیدكنندگان عمده برای کاهش تاریخ ساز تولید، خیز برداشته است .

تماس با ریاض همانند مدت‌ها پیش، تنها گزینه حقیقی است که اکنون و در نهایت، در دسترس سیاستگذاران قرار دارد زیرا پادشاهی سعودی، تنها کشوری بود که برای مدت طولانی، مایل به حفظ هزینه تولید به شکلی منطقی از ظرفیت مازاد بتولید بود که به این کشور اجازه می‌دهد، نفت خود را در بازار ارائه و یا از بازار خارج سازد.

مقادیر کمتر نفت

این موقعیت منحصر به فرد، که بار دیگر برای جهان آشکار شده، نه تنها پادشاهی سعودی را در موقعیتی قدرت‌مند در سطح بازار جهانی نفت قرار می‌دهد، بلکه تأثیر گذاری ژئوپلیتیکی سترگی را نیز به آن می‌بخشد.، این موقعیت در بازار جهانی، تا زمانی كه كشورها از نفت كمتری استفاده كنند، کاملا بجا و برقرار خواهد بود كه این امر همچنان یك هدف مهم در سیاست‌های منطقه‌ای بشمار می‌آید.

درست است این پیش بینی‌ها تنها از چند هفته پیش برای پادشاهی سعودی پیدیدار شده اما ما با نگاه به سالیان گذشته، روشن می‌شود که نمی‌توان سعودی را در موقعیتی جز این موقعیت قدرتمند کنونی، تصور کرد. چه بسا پاندمیک کرونا منجر به تحقق هدفی شود که رهبران سعودی نتوانستند پیشتر به آن دست یابند زیرا برای کاستن از بهای نفت شل آمریکا اجازه دادند، بهای نفت، در اواخر سال 2014 کاهش یابد.

به دور از بحران کنونی، این همه‌گیر با تقویت اوضاع ژئوپلیتیکی پادشاهی سعودی، تقویت نقش محوری آن در بازارهای نفت و زمینه‌سازی برای برخورداری از سهم بیشتر بازار و درآمدهای نفتی در سال‌های آینده، به پایان خواهد آمد.

تبلیغات

برگزیده های کاربران