کارنامه یک‌ سالگی سلطه طالبان بر افغانستان

طالبان محدودیت‌های گسترده را علیه زنان وضع کرد

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:
فعال‌سازی حالت خواندن
100% Font Size
8 دقيقه (Reading time)

یک سال قبل در چنین روزی نیروهای طالبان وارد کابل شدند و حکومت تحت حمایت آمریکا و غرب از هم پاشید؛ حکومتی که طی بیست سال گذشته با هزینه میلیاردها دالر (دلار) بنیانگذاری شده بود.

تسلط دوباره طالبان بر افغانستان و سقوط حکومت پیشین، این کشور را در بحران عظیم سیاسی، اقتصادی، امنیتی، اجتماعی و انسانی فرود برد که با گذشت یک سال نه تنها از آن کاسته نشده بلکه هر روز در حال افزایش است.

کاربران شبکه‌های اجتماعی در اولین سالگرد سقوط کابل از 15 اوت به‌عنوان روز «سیاه افغانستان» یاد کرده و نوشته‌اند این کشور تحت حاکمیت طالبان 20 سال به عقب برگشته است.

طالبان پس از به قدرت رسیدن قانون اساسی حکومت پیشین را لغو کرده و برخی ادارات دولتی را منحل و محدودیت‌های گسترده‌ای را علیه زنان و آزادی بیان وضع کرد.

به گفته کارشناسان، افغانستان که در جریان 20 سال حضور غرب، به دستاوردهای زیادی در عرصه‌های مختلف رسیده بود، با روی کار آمدن طالبان همه این دستاوردها را از دست داد.

این گروه در نخستین روزهای ورود به کابل مدعی شد که سیاست‌ها و رویکردش نسبت به دوره اول حکومتشان تغییر کرده، اما حاکمیت یک ساله آنها نشان داد که تغییری در تفکرات افراطی آنها ایجاد نشده است.

گزارش‌ها حاکی از آن است که طی یک سال گذشته، شهروندان افغانستان روزهای دشواری را تحت حاکمیت طالبان سپری کردند.

بحران سیاسی

با خروج اشرف غنی، رئیس‌جمهوری پیشین، نیروهای طالبان وارد کابل شدند و مقامات حکومت پیشین یکی پس از دیگری پا به فرار گذاشتد و بحران سیاسی در این کشور آغاز شد.

تا کنون دولت طالبان که از طریق حمله نظامی قدرت را به دست گرفته توسط هیچ کشوری به‌رسمیت شناخته نشده است.

قدرت‌های غربی که طی 20 سال گذشته میلیاردها دالر (دلار) در افغانستان هزینه کرده بودند دست از حمایت این کشور کشیدند و طالبان را در انزوا قرار دادند.

مقامات حکومت پیشین و رهبران احزاب سیاسی، دولت طالبان را نامشروع خوانده و در اظهارات خود به ایستادگی در برابر این گروه و «تشکیل تحکیم نظام جمهوری اسلامی پارلمانی نامتمرکز» تاکید کردند.

طالبان
طالبان

شورای مقاومت ملی برای نجات افغانستان

«شورای مقاومت ملی برای نجات افغانستان» شب یک‌شنبه 23 اسد (مرداد)، در نشست آنلاین منشور این شورا را اعلام کرد و از طالبان خواست به مذاکره صادقانه برای ایجاد دولت فراگیر انتقالی و پس از آن نظام و دولت منتخب تن دهد.

از سویی اختلافات درونی میان رهبران طالبان سد دیگری است که مانع از انسجام این گروه در سیاست‌های بزرگ ملی از جمله آموزش و آزادی دختران شده است.

افزایش بحران اقتصادی

با به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان، تمامی کمک‌های خارجی به‌طور کامل قطع شد و ایالات متحده بیش از 7 میلیارد دالر دارایی کابل را در بانک‌های خود مسدود کرد.

در انزوا قرار گرفتن حکومت طالبان و وضع تحریم‌های گسترده از سوی ایالات متحده، این کشور را غرق در بحران اقتصادی کرد.

از سویی هزاران کارمند شاغل در ادارات دولت پیشین از کار برکنار و تجارت‌های کوچک ورشکست شدند؛ همچنان طالبان ذخایر پولی برخی تاجران را در بانک‌ها مسدود کرد.

بانک‌های کشور در آستانه ورشکستی قرار گرفتند و صف‌های طولانی برای دریافت پول نقد در مقابل بانک‌ها شکل گرفت که نشان از بحران عمیق اقتصادی است.

بنا به گزارش‌های متعدد از افغانستان، شهروندان برای تامین هزینه‌های زندگی‌ به تقلا افتاده و برخی از آنها مجبور شدند فرزندان خود را به فروش بگذارند.

سازمان کمک‌رسان اسلامی، شنبه 22 اسد (مرداد)، در گزارش خود نوشت، 19.7 میلیون نفر در این کشور به طور مرتب گرسنه به «خواب» می‌روند که یکی از بالاترین آمارها در جهان است.

سازمان ملل نیز بارها نسبت به وقوع بحران انسانی در افغانستان هشدار داده است.

اما دولت طالبان نه تنها توانسته برای مهار یا کاهش این بحران اقدامات لازم و موثر انجام دهد، بلکه با وضع قوانین مبنی بر جمع‌آوری «عشر و ذکات» هر روز جیب شهروندان را خالی‌تر می‌کند.

گزارش‌ها حاکی است که طی یک سال گذشته شمار زیادی از جوانان در نقاط مختلف کشور به دلیل فقر و بیکاری دست به خودکشی و خودسوزی زده‌اند.

یک جنگجوی طالبان در حالی که مردم منتظر دریافت بسته غذایی توزیع شده توسط یک گروه کمکهای بشردوستانه سعودی در یک مرکز توزیع در کابل  در روز 25 آوریل 2022 هستند، نگهبانی می دهد. (رویترز)
یک جنگجوی طالبان در حالی که مردم منتظر دریافت بسته غذایی توزیع شده توسط یک گروه کمکهای بشردوستانه سعودی در یک مرکز توزیع در کابل در روز 25 آوریل 2022 هستند، نگهبانی می دهد. (رویترز)

محدودیت‌های گسترده علیه زنان

طالبان پس از به قدرت رسیدن بار دیگر محدودیت‌های گسترده‌ای را علیه زنان وضع کرد.

این گروه پس از ورود به کابل، زنان شاغل در ادارات دولتی را از حضور در دفاتر منع و دروازه‌های مدارس دخترانه را به روی دختران بالاتر از کلاس ششم مسدود کرد.

گزارش‌ها حاکی است که بیش از دو و نیم میلیون دختر از آموزش محروم شدند و تفکیک جنسیتی در دانشگاه‌ها به اجرا در آمد.

این گروه در نخستین دستور خود وزارت امور زنان را منحل و آن را به وزارت امر به معروف و نهی از منکر تبدیل کرد که شدیدترین محدودیت را این وزارت علیه زنان وضع کرده است.

طی یک سال گذشته چندین فرمان از سوی دولت طالبان برای محدود کردن زنان صادر شده است. طالبان پوشاندن صورت زنان در مکان‌های عمومی را اجباری کرد و گردانندگان زن در شبکه‌های تلویزیونی را مجبور کرد تا هنگام اجرای برنامه دهن و بینی خود را با بپوشانند.

چندین تظاهرات‌ مسالمت‌آمیز زنان در کابل و دیگر شهرها سرکوب شدند و ده‌ها زن معترض از سوی نیروهای طالبان بازداشت شده و تعدادی از آنها به بی‌رحمانه‌ترین شکل ممکن شکنجه شدند.

زنان افغان در اعتراض به محدودیت‌های روز 28 دسامبر 2021 تجمع کردند. ( عکس رویترز)

بحران امنیتی و ادامه حملات «داعش»

بر خلاف انتظار مبنی پایان جنگ و کاهش خشونت پس از تسلط طالبان، شاخه خراسان گروه «داعش» طی یک سال گذشته چندین حمله مرگبار انجام داده است.

گروه داعش در این مدت چندین‌بار مساجد و موترها (خودروها) غیرنظامیان «شعیان – هزاره‌ها» را در کابل و دیگر شهرهای کشور هدف حمله قرار داد و برخی حملات را علیه طالبان نیز انجام داده است.

نگرانی‌ها از قدرت‌گیری داعش همچنان وجود دارد و طالبان بر خلاف ادعاب خود هنوز نتوانسته است این گروه را در کشور سرکوب کند.

هئیت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)، 29 سرطان (تیر)، در گزارش خود با ابراز نگرانی از افزایش نقض حقوق بشر، از کشته‌شدن 700 غیرنظامی و زخمی‌شدن 1406 غیرنظامی دیگر تحت حاکمیت طالبان خبر داد.

از سویی جبهات متعدد علیه طالبان در کشور شکل گرفت که برجسته‌ترین «جبهه مقاومت ملی» به رهبری احمد مسعود است.

نیروهای این جبهه در ولایت‌های (استان‌های) شمال از جمله پنجشیر، بغلان و تخار حضور فعال دارند و طی یک سال گذشته حملات متعددی را علیه طالبان راه‌اندازی کرده‌‌اند.

نیروهایی از داعش در افغانستان
نیروهایی از داعش در افغانستان

محدود شدن آزادی بیان

با تسلط طالبان بر کشور آزادی‌ بیان که طی 20 سال گذشته رشد بی‌سابقه داشت، در نطفه خفه شد.

چندین رسانه از جمله شبکه‌های تلویزیونی در نخستین روزهای ورود طالبان به کابل مسدود شدند و نشریات آنها متوقف شد.

سازمان گزارشگران بدون مرز به تازگی اعلام کرد، نزدیک به 60 از روزنامه‌نگاران و کارمندان رسانه‌ها شغل خود را از دست داده‌اند.

در یک سال گذشته چندین روزنامه‌‎نگار از سوی نیروهای طالبان بازداشت و شکنجه شدند و برخی روزنامه‌نگاران نیز هنگام تهیه گزارش مورد ضرب و شتم افراد طالبان قرار گرفته‌اند.

ضرب و شتم خبرنگاران افغان توسط طالبان در کابل -  8 سپتامبر 2021 (رویترز)
ضرب و شتم خبرنگاران افغان توسط طالبان در کابل - 8 سپتامبر 2021 (رویترز)

فرار مغزها

با تسلط طالبان بر کشور صدها هزار نفر از جمله نخبگان، کادرهای علمی، مدافعان حقوق بشر، روزنامه‌نگاران و برخی کارمندان دولت پیشین افغانستان را ترک کرده و به کشورهای غربی و کشورهای همسایه پناه بردند.

تعدادی از نخبگان آسیب‌پذیر توسط کشورهای غربی تخلیه شدند و شماری دیگر هم مجبور شدند به صورت قاچاقی از کشور فرار کنند.

کشته‌شدن الظواهری

کشته‌شدن رهبر «القاعده» در پایتخت افغانستان، نگرانی‌ها از تبدیل‌ این کشور به پناهگاه‌ امن تروریست‌ها از جمله شبکه القاعده و حفظ رابطه آنها و طالبان را افزایش داده است.

در حالی که طالبان در توافقنامه دوحه با ایالات متحده تعهد کرده بود روابط خود با القاعده را قطع می‌کند و به گروه‌های تروریستی اجازه فعالیت از خاک افغانستان را نخواهد داد، ترور الظواهری گمانه‌زنی‌هایی را ایجاد کرده است.

به باور کارشناسان کشته‌شدن رهبر القاعده در کابل، توافقنامه دوحه میان طالبان و واشینگتن را تحت تاثیر قرار خواهد داد و ممکن است سناریوی دیگر در حال شکل‌گیری باشد که معادلات سیاسی را تغییر دهد.

بیشترین بازدید موضوعات مهم

بیشترین بازدید