.
.
.

جنجال تازه بر سر واژه «خیابان» در افغانستان؛ آیا خیابان واژه ایرانی است؟

منتشر شده در: آخرین به روزرسانی:

در این روزها واژه «خیابان» در شهر هرات افغانستان جنجال تازه ای آفریده که شماری زادگاه این واژه را به ایران و شماری نیز آن را به هرات افغانستان نسبت می‌دهند.

اصل ماجرا از آن جا شروع شد که محمد داوود انوری شهردار شهر هرات افغانستان به تازگی در صفحه فیسوک اش نوشت، «خیابان» واژه ایرانی و «سرک» واژه ملی می باشد.

انوری نوشت: «اصول و قاعده ملت‌سازی حکم می‌کند که افغانستان بجای کلمه خیابان کلمه سرک را بکار ببرد. هر چند کلمه خیابان مقبول است، ولی برای تفکیک هویت ملی در افغانستان باید از کلمات رایج در ایران خودداری کنیم».

او در ادامه نوشت: «ولی در هرات هرگز کلمه سرک به جای خیابان تعویض نشده. دوستان در مسایل ملی پیش قضاوت نکنند. پروسه ملت ‌سازی در 201 کشور دنیا بر اساس اصول و قاعده تکمیل شده و افغانستان از این امر مستثنا نیست. با احساسات و عاطفه در فیسبوک ‌ملت سازی نمی‌ شود، بلکه ملت سازی در نهادهای آکادمیک و بر اساس قراردادهای اجتماعی ساخته می ‌شود».

این مطلب فیسبوکی محمد داوود انوری، شهردار هرات میان کاربران شبکه های اجتماعی افغانستان با واکنش های شدید روبرو گردید و هواداران هر دو واژه نظرهای متفاوتی در این زمینه دادند.

احمد بهزاد، عضو پارلمان افغانستان در صفحه فیسبوک اش نوشت: «فرهنگ ستیزی شهردار هرات که نمونه دیگر از فارسی ستیزی عده ای از به دولت رسیدگان بیسواد است موجب واکنش جوانان آزاده هرات شده است. زدودن در و دیوار شهر از واژه «خیابان» که روزی روزگاری توسط فرهیختگان هری بر اوراق ماندگار زبان و ادبیات پارسی نشسته بود، بیانگر اوج بی خردی و فرهنگ ستیزی کسانی است که در این روزگار سفله بر صدر برآمده‌اند و جز ننگ و نکبت چیزی به همراه نیاورده اند».

محمد بغلانی یکی از کاربران افغان نوشت: «بلی سرک درست است نه خیابان این خیابان داوران دوباره بر میگردیم همه از ایرانی‌ها است کمی به زبان دری خود افتخار بخشید ایرانی‌ها تا حال تشکر نمیگفتند مرسی میگفتند حالا از افغان‌ها یاد گریفتند کم کم تشکر می‌گویند».

حمید بیگ، کاربر دیگر افغان نوشت: «این خیابان که مال ایران نیست فرهنگ کهن مردم ماست و در ثانی این وظیفه شاروال نیست که اقدام به تغییر نام جاده ها کند و وظیفه اطلاعات و فرهنگ ره هم پیش ببرد بگذارند مسولین ذیربط درین زمینه تصمیم بگیرند اگر مرام شووینستی در کله ندارند».

ملک عبدالله، کاربر دیگر افغان نوشت: «سرک واژه اردو و هندى است وقتى دانشگاه ميگويم واژه اصيل پارسى است را انتقاد ميكنند چگونه و به چى منطقى آشكارا زبان بيگانه را با افتخار تحميل مي‌كنند».

طارق همنوا کاربر افغان نوشت: «مهم نیست خیابان باشه یا سرک یا هم جاده خداکنه street باشه خو سرک قیر باشه آب رو داشته باشه پاک باشد اشاره ترافیکی داشته باشد، دریورهای محتاط وقانون پذیر وهمچنان عابرین قانون گرا ومحتاط....».

از سوی دیگر، آریا رووفیان، رییس اطلاعات و فرهنگ ولایت هرات گفته است، زادگاه اصلی واژه «خیابان» هرات است و بعداً وارد فرهنگ های منطقه شده است.

او تاکید کرد، ریشه تاریخی واژه خیابان، هراتی است و هیچ ادارۀ حق ندارد در مورد تغییر و نامگذاری جاده های هرات تصمیم بگیرد.

رییس اطلاعات و فرهنگ ولایت هرات گفت، «سرک» واژه هندی است میان ادبیات مردم هرات جایگاهی ندارد.

جنجال برسر واژه های «خیابان» و «سرک» در ولایت هرات در شرایطی بوجود آمده که تا کنون جنجال ها بر سر واژه های «دانشگاه» و «پوهنتون» در این ولایت حل نشده است. دانشگاه هرات اولین دانشگاه در جهان می باشد تا کنون لوحه ندارد.