تمام حقوق محفوظ است شبکه العربیه © 2018

برای دوستان خود بفرستید

بستن
اقتصاد سياسى ايران و طراحى لابيرنت هزار توى تحريمها توسط آمريكا
نام دوست:
ایمیل دوست:
نام فرستنده:
ایمیل فرستنده:
کد ایمنی

 

پنج شنبه 4 ربیع الثانی 1440هـ - 13 دسامبر 2018م
آخرین به روز شدن: پنج شنبه 20 ذو القعدة 1439هـ - 2 اوت 2018م KSA 18:00 - GMT 15:00
اقتصاد سياسى ايران و طراحى لابيرنت هزار توى تحريمها توسط آمريكا

محمد رضا شاه پهلوى در سال ١٩٦٧ يك راكتور تحقيقاتى به همراه مقدار اندكى سوخت آن جهت آشنايى و آزمايش دانشجويان ايرانى از آمريكا تحويل ميگيرد .شاه ايران سرخوش از علم نوين در جهت آرمانهاى ناسيوناليستى خود بحدى پيش ميرود كه در سال ١٩٧٤ اقدام به تأسيس سازمان انرژى اتمى كرده و در سال ١٩٧٦ با تخصيص يك ميليارد دولار به اين سازمان توجه امريكايها را به خود جلب ميكند و متعاقب آن با خريد سرسام آور سلاح توسط او كه نتيجه افزايش قيمت هاى نفت در آن سالهاست ، براى اولين بار آمريكايها را به شاه بد گمان ميكند ،سازمان اطلاعات امريكا وارد كارزار ميشود…انقلاب به رهبرى خمينى در سال ١٩٧٩ پيروز ميشود ، سازمان انرژى اتمى منحل ميشود همه كاركنان سازمان انرژى اتمى يا از كشور گريخته ويا اعدام ميشوند .عراق در ٢٢ سپتامبر ١٩٨٠ وارد جنگ با ايران ميشود و تقريباً همه سلاح هاى خريدارى شده توسط شاه در جنگ هشت ساله مصرف ميشود .

طبق اطلاعاتى كه ریچارد نفيو، مسئول تيم طراحي تحریم ها عليه ایران در كتاب ( The Art of Sanctions ) از آنها پرده برداشته است كه گوشه اى از آن در زير آمده است .

"ايران در اواخر دهه ١٩٨٠ تا سال ٢٠٠٠ بدنبال دستيابى به دانش هسته اى زير نظر آژانس انرژى اتمى در ظاهر ولى در باطن بدنبال ساخت سلاح هسته اى بوده كه بخش اعظم اين دانش را كه در ساخت سلاح هسته اى بكار گرفته ميشود را از يك مهندس فيزيك پاكستانى الأصل بنام عبدالقادر خان خريدارى ميكند و برنامه خود را بصورت زير زمينى به پيش ميبرد . ناگهان در سال ٢٠٠٢ شوراى ملى مقاومت ايران ، گروهى كه با سازمان مجاهدين خلق ايران مرتبط است در يك نشست خبرى اعلام مي كند كه دو پایگاه هسته اي مخفي و زیرزميني ایران را كشف كرده است كه اولي یك سوله بسيار بزرگ در شهر نطنز بود كه ظاهراً ایران قرار بود در آن یك نيروگاه با پنجاه هزار سانتریفيوژ بسازد و دومي یك نيروگاه براي توليد آب سنگين در شهر اراک ."

درز اين اطلاعات كه با اسناد موثق همراه بود جهان را با فعاليت هاى اعلام نشده ايران جهت ساخت سلاح هسته اى آگاه ساخت و در سالهاى بعد آمريكا و برخى كشورها در اقدامى پيشگيرانه كه البته دير هم شده بود شروع به طراحى و ساخت لايبرنت هزار توى تحريمها عليه ايران را آغاز كردند كه تا الان ادامه دارد .

اقتصاد ايران سالهاست كه به تحريم آموخته شده تا جايى كه توانسته است با تحميل هزينه ها بر مردم خود ،تهديد تحريم هاى بين المللى را يكى پس از ديگرى به گفته خويش به فرصت تبديل كند ،يكى از بزرگترين تحريم هاى كه ايران از سر گذراند تحريم بنزين بود پالايشگاههاى نفت ايران توانايى توليد چهل درصد بنزين مصرفى داخلى را دارا بودند ،اين كشور توانست با دوگانه سازى سوخت خودروهاى خود ،جلوگيرى از قاچاق آن ، افزايش قيمت اين فرآورده و سهميه بندى آن در دوره دوم رياست جمهورى احمدى نژاد وبه تبع آن كاهش مصرف آن در داخل طبق قانون عرضه وتقاضا دراقتصاد به اين مشكل خاتمه دهد .

طبق دستورات مكرر على خامنه اى ،سياست درآمدى دولت ايران به سوى عدم وابستگى به فروش نفت و با اتكا بر ماليات بايد به پيش برود ، وزارت دارايى با اصلاح قوانين مالياتى و با افزودن بندى بنام ماليات بر ارزش افزوده توانست با پيشى گرفتن از درآمد فروش نفت، سهم قابل ملاحظه اى در بوجه ٩٤ داشته باشد .كه طبق گزارشى كه روزنامه گاردين منتشر كرده بود دولت حسن روحانى توانسته براى اولين بار در پنجاه سال گذشته در تاريخ ايران به اين موفقيت دست پيدا كند .هرچند كه اين قانون در ابتدا با مخالفت تعداد كثيرى از فعالين اقتصادى و در نهايت با تحميل كل هزينه هاى آن بر خريداران يا همان مردم ، مورد موافقت بازرگانان قرار گرفت ،اما با ادامه ركودى كه در سالهاى ٩٦ و سه ماهه اول ٩٧ اتفاق افتاد عملاً ادامه موفقيت اين طرح با مشكل مواجه خواهد شد.البته در صورتى كه ايران نتواند با جذب سرمايه گذار خارجى به اين مشكل فائق آيد.

در مذاكرات برجام ايران توانست با برگ برنده قرارداد هاى ميدان هاى نفتى خود شركت هاى اروپايى را تطميع كند كه كشورهاى خود را به امضاى توافق نامه برجام در سال ٢٠١٥ ترغيب كنند.هر چند اين اقدامات دولت حسن روحانى مورد مخالفت شديد محافظه كاران داخلى را در پى داشت اما درواقع از تاكتيك دولت روحانى در بوجود آوردن شكاف منافع دربين اروپا و آمريكا پرده برداشت .

به رغم همه كوشش هاى دولت آمريكا در خروج از برجام واعمال فشار بر طهران ،دولت حسن روحانى توانسته با برگ برنده ميدان هاى نفتى و تطميع دولت هاى اروپايى شكاف منافع بين آمريكا ومتحدانش بوجود آورد .نامه خانم موگرينى وشركاى اروپايى به دولت آمريكا در به رسميت شناختن منافع اقتصادى اروپايى ايران در مواجه با تهران دليلى بر اين مدعاست . هرچند كه به اين نامه تا به الان توسط امريكا ترتيب اثر داده نشده با اين حال اتحاديه اروپا بيكار ننشسته ودر جستجوى راهى براى دورزدن تحريم هاى به قول آنها يكجانبه آمريكاست .

دولت امريكا ميتواند در صورت عدم همكارى كشورهاى اروپايى تحديد بهتعليق عمليات سوئيفت كرده و در صورت لزوم عمليات سوئيفت را از اروپا به آمريكا منتقل كند .يكى از كشورهايى كه اصرار شديدى به حفظ روابط بانكى با ايران دارد آلمان است از آنجايى كه اين كشور در حوزه فناورى به لوكموتيو اروپا شهرت دارد و اخيراً شايع شده كه خواسته مبلغ سيصدوپنجاه ميليون يورو پول نقد به ايران منتقل كند. خطر بلقوه اى براى دور زدن تحريم ها توسط ايران شناخته شده و دونالد ترامپ براى فشار به اين كشور ناچار شده روسيه را جايگزين كند. كه خود اين سياست بشدت اشتباه بوده چرا كه در حوزه معاهدات بين المللى روسها قابل اطمينان نيستند و پيشنهاد ميشود سعوديها ابتكار عمل را بدست گرفته و مشكلات بوجود آمده در مورد خريد سلاح را ميان خود و آلمانها را حل وفصل كنند. واز افتادن ايران به دامان آلمان جلوگيرى كنند.چرا كه در آينده نزديك ايران از فرصت بوجود آمده از تيرگى روابط آنها در جهت لابى كردن با آلمانيها به منظور خريدسلاح استفاده كرده وسلاح خريدارى شده را از خاك عمان به حوثيها تحويل خواهد داد.

در اين ميان امريكا با اعمال فشار بر خريداران نفت ايران ، دولت تهران را به اقدامى تلافى جويانه سوق داده است .سخنرانى حسن روحانى در اروپا و تحديد لفظى او به بستن تنگه هرمز در صورت تحريم خريد نفت اين كشور دستاورد ديپلماتيك دولت ترامپ و اعتراف دولت ايران به گوشه اى از اقدامات تروريستى خود در بستن شاهراه انرژى جهان در آينده نزديك پرده برداشته است، كه اگر به خوبى توسط كشورهاى عربى و آمريكا مديريت شود ميتواند به بردى شيرين در عرصه سياست خارجى آنها بدل شده و با اقدام هماهنگ كشورهاى عربى و بوجود آوردن اجماع در تنظيم شكايت برعليه سياست هاى برهم زننده امنيت انرژى جهان در سازمان ملل متحدو متعاقب آن حضور نظامى سازمان ملل متحد در جزاير ايرانى تنگه هرمز به منظور تضمين امنيت اين ابراه مهم و به رأى گذاشتن تعليق عضويت ايران در NPT توسط اعضاى اصلى آن سازمان تنها گزينه هاى پيش روى اين كشورها براى پايان بخشيدن به تهديدات فرا منطقه اى ايران خواهد بود.

هند يكى از شركاى مهم ايران در پروژه بندر چابهار است اين پروژه در صورت تكميل شدن ميانبر ايران براى خنثى كردن تحريم هاست .اقدام دولت هند در عدم همكارى كامل با دولت آمريكا به منظور تحريم خريد نفت از ايران را بايد يكى از چالش هاى مهم سياست خارجى دونالد ترامپ در چهار ماه آينده دانست كه ميتواند بر روابط هند وامريكا تأثير منفى بجا گذاشته وعملاً تحريم هاى خريد نفت از ايران را خنثى كند .

درصورت عدم همكارى كامل هند در خريد نفت از ايران كه در مطبوعات هندوستان ازآن به عنوان مديريت رفتار آمريكا در قبال هند ياد ميشود ،سعوديها ميتوانند با كمك بزرگترين متحد عربى خود يعنى امارات به يك تفاهم استراتژيك رسيده و در كوتاه ترين زمان وارد عرصه تحريم پروژه نفت هند شوند و عملا احداث بزرگترين پالايشگاه نفت هند را كه با شراكت عمده خود در كشور هند كليد خورده را متوقف كنند واز آنجايى كه در عرف قراردادهاى بين المللى اگر هند مسبب اصلى تعليق پروژه شناخته شود عربستان ميتواند از هندوستان درخواست غرامت كرده و در صورت عدم همكارى هند ، رياض ميتواند عمليات احداث پالايشگاه را از هندوستان به كشور يمن منتقل كند. چرا كه عملاً خوراك اين پالايشگاه جهت ارسال به هندوستان نيازبه هزينه هاى ترانزيت دارد و سعوديها ميتوانند با نصب يك خط لوله انتقال نفت از كشور خود به يمن اين هزينه را بشدت تقليل دهند . مزايايى ديگر اين طرح دستمزد پايين كارگر در يمن است و از طرف ديگر ميتواند اقتصاد كشور يمن را دگرگون كند تا با ماحصل آن به ايجاد امنيت پايدار برسدچرا كه كشور سعودى نمى تواند بدون كمك به همسايه فقير ونا امن خوددر عرصه اقتصاد آينده روشنى براى تكميل پروژه كشورش در ٢٠٣٠ متصور شود . و اگر الان با همسايه استراتژيك خود وارد شراكت اقتصادى نشود ناچار است در يك دهه آينده همچون كره جنوبى با آن سطح از توسعه يافتگى در فضاى سنگين نا امنى گام بردارد.

تمام مقاله هاى منتشر شده تنها بازتاب دهنده نظر نويسنده آن است**