تمام حقوق محفوظ است شبکه العربیه © 2018

برای دوستان خود بفرستید

بستن
چرا پاتریارک مسیحیان مارونی‌ها از ریاض دیدن کرد؟
نام دوست:
ایمیل دوست:
نام فرستنده:
ایمیل فرستنده:
کد ایمنی

 

چهارشنبه 5 ذو القعدة 1439هـ - 18 ژوئیه 2018م
آخرین به روز شدن: پنج شنبه 26 صفر 1439هـ - 16 نوامبر 2017م KSA 22:12 - GMT 19:12
چرا پاتریارک مسیحیان مارونی‌ها از ریاض دیدن کرد؟

پیش از اظهارنظر درباره دیدار تاریخی مار بشار پطرس الراعی، پاتریارک مارونی با ملک سلمان، مهم است اندکی به گذشته بازگشته و با برنامه رهبری جدید پادشاهی سعودی برای مبارزه با تعصب و گستراندن پل‌های نزدیکی دینی و مذهبی آشنا شویم و دیدار مار بشار پطرس الراعی تنها فصلی از فصول این برنامه است.

در حقیقت اصطلاحاتی مانند "مبارزه با بنیادگرایی" و "تقویت فرهنگ مدارا" بسیار تکرار شده‌، تا آنجا که معنی خود را از دست داده‌ است، زیرا آنها معمولا داخل [کشور] را نادیده گرفته و با رنگ و با شکل تجملی رسانه‌ای برای ساکت‌ کردن حکومت‌های غربی و سازمان‌های بین‌المللی که کشورهای عربی و اسلامی را در قعر فهرست احترام به آزادی دینی و تلاش‌ها برای مبارزه با افراط‌گرایی قرار می‌دهند، ظاهر می‌شوند. به دلیل این استراتژی بارها درباره ضرورت اصلاح دینی و فرهنگی، حالا که تعداد تحریک‌کنندگان و تروریست‌های نوجوان در حال افزایش است، شنیده‌ایم.

از این رو، آغاز صحیح و درست برای معالجه پدیده افراط‌گرایی از داخل شروع می‌شود، نه از خارج و این دقیقا همان کاری است که سعودی جدید انجام می‌دهد و گفتمان خودش را به داخل و خارج به یک شکل و به دور از دوگانگی ارائه می‌کند. آنها که اوضاع داخلی سعودی در دو سال گذشته را دنبال کرده‌اند، می‌بینند که صداهای افراط‌گرایی در دنیای واقعی و مجازی سعودی رخت بر بسته است؛ صداهایی که دهه‌ها فعالیت‌های فکری مسموم خود را بدون آنکه با مجازات واقعی که خطرشان را بکاهد، مواجه شوند، دنبال می‌کردند. علیرغم اینکه دولت سعودی مبالغ گزافی صرف بهبود آموزش عمومی و دانشگاهی کرد و سخنان مقامات این کشور همواره درباره اهمیت ارزش‌های میانه‌روی، مدارا و میهن‌دوستی بوده، گروهی از اهل صحوه (بیداری دینی) و اخوان المسلمین کوشیدند این ارزش‌های سه‌گانه را که برای ثبات هر جامعه‌ای مهم است، نابود کنند. آنها اندیشه‌های تعصب را منتشر کرده و میانه‌روها را به انحراف و علمایی را که به مدارا توصیه می‌کردند به ذوب کردن عقیده اسلامی متهم کردند. آنها همچنین ارزش میهن‌دوستی را آلوده کردند زیرا که باور داشتند با جهان‌وطنی (دینی) تناقض دارد و یک اندیشه غربی جدید است.

گفتمانی کاملا بسته و در تضاد کامل با گفتمان حکومت که روابطی به بهترین شکل با قدرت‌های جهانی داشت. زیان‌های این گفتمان تنها به داخل سعودی و کنار رفتن فرهنگ اصیل سعودی که تا پیش از 1979 آراسته به روح اعتدال و همزیستی بود، نشد، بلکه تبلیغات منفی مورد استفاده دشمنان سعودی را نیز فراهم کرد؛ سیاهچالی که همه دستاوردهای سعودی را می‌بلعد. همه اینها تبدیل به بخشی از گذشته نه چندان دور شده و آنها که اخبار جهان و شبکه‌های اجتماعی را دنبال می‌کنند با یک سعودی پرنشاط و باز مواجهند که برای میانه‌روی با اقدامات و نه با سخنان می‌کوشد. یک سعودی جوان که در آن برای فتنه‌افروزها و آنان که به زن ظلم می‌کنند، جایی نیست، سعودی که ادامه فرهنگ سعودی است که برخی‌ها گمان می‌کردند، مرده است، اما حالا [این فرهنگ] که از زنجیرها رها شده و اکسیژن دریافت کرده، به شکل سریع و قابل توجهی به زندگی بازگشته است.

مشکل بسیاری از دولت‌ها گفتمان‌های رویاپردازانه صورتی رنگ است که با هیچ اقدامی همراه نیست، اما در نقطه مقابل رهبری پرعزم سعودی بارها اقداماتش از سخنانش پیشی گرفته است. لذا هنگامی که شاهزاده محمد بن سلمان، ولی‌عهد پادشاهی سعودی گفت "همین امروز و فورا نابودشان می‌کنیم" ناظران اوضاع سعودی دیدند گفتمان بنیادگرایی و فتنه‌انگیزی از ماه‌ها قبل از گفته شدن این سخنان تاریخی خفه شده و حلقه بر او تنگ‌تر شده بود.

برنامه سعودی برای مبارزه با بنیادگرایی و تقویت مدارا از داخل این کشور شروع شد و به شکل فرهنگی و سیاسی روشن به بیرون این کشور نیز رسید. بارزترین نماد فرهنگی این موضوع افتتاح مرکز "اعتدال" با حضور دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده آمریکا است؛ مرکزی که اصلی‌ترین و مهم‌ترین مرکز مبارزه با بنیادگرایی است. همچنین محمد العیسی، عالم سعودی و دبیرکل اتحادیه جهان اسلام به بسیاری از کشورهای غربی و اسلامی سفر کرد و سخنرانی‌های زیادی که تلاش سعودی برای محاصره فرهنگ افراط‌گرایی و تقویت اندیشه مدارا در وسیع‌ترین شکل ممکن را نشان می‌داد، انجام داد. محمد العیسی همچنین به دیدار پاپ در واتیکان رفت و تصویری از او و پاپ دست در دست هم منتشر شد؛ تصویری که نیازی به هیچ تفسیری ندارد. درست است که دیدارهای رهبران دینی، دیدارهایی رسمی که اهالی رسانه آنها را دوست دارند و به سرعت از یادها می‌روند است، ولی آن دیدار به دلیل حجم تغییرات شگرف سعودی از داخل و خارج، با دیگر دیدارها متفاوت بود.

برنامه سعودی برای مبارزه با بنیادگرایی و تقویت فرهنگ مدارا دلیل اصلی قطع روابط با دوحه که تبدیل به دفتر رهبران تروریست شده و به مکانی برای دیدار بنیانگذاران فرهنگ خشونت و ترور و بانکی برای گروه‌های خشونت‌گرا و گروه‌های تروریستی شیعه مانند حزب‌الله تبدیل شده، بود.

همین امر درباره ایران که از گروه‌های تروریستی شیعه مانند حزب‌الله حمایت می‌کند نیز صدق می‌کند. برای شرح مختصر و بدون پیچیدگی موضوع باید گفت که سعودی نوین برنامه‌ای برای همزیستی، مدارا، توسعه و سرمایه‌گذاری در زمینه زندگی و آینده را در پیش گرفته و می‌کوشد چهره منطقه را با پروژه‌های عظیمی مانند نیوم تغییر دهد، اما [این برنامه سعودی] به شکل واضحی با برنامه ایران و قطر برای حمایت از فرهنگ تعصب و حمایت از تروریسم شیعی و سنی که منطقه را با بحران‌های پی‌ در پی مواجه کرده و حکومت‌های منطقه را ناکام و جوامع را ناامید کرده، در تعارض است. این یک جنگ علنی بین خیر و شر است؛ خیر، منطقه‌ای از نظر اجتماعی باثبات و از نظر اقتصادی شکوفا که در آن ادیان و مذاهب در صلح همزیستی دارند و شر، عملیات تروریستی، حکومت‌های متلاشی و ناکام، موج‌های مهاجرت که غرق شدن در اقیانوس‌ها را به زندگی کردن ترجیح می‌دهند.

این تصویر کامل برخی از جزئیات برنامه دینی، اقتصادی و سیاسی سعودی را توضیح می‌دهد و در همین چارچوب می‌توانیم به این سوال پاسخ دهیم: چرا مار بشار پطرس الراعی برای اولین بار و در این زمان از ریاض دیدن کرد؟

 

مترجم: ضیاء ناصر

تمام مقاله هاى منتشر شده تنها بازتاب دهنده نظر نويسنده آن است**