تمام حقوق محفوظ است شبکه العربیه © 2019

برای دوستان خود بفرستید

بستن
نرمش قهرمانانه دوم!
نام دوست:
ایمیل دوست:
نام فرستنده:
ایمیل فرستنده:
کد ایمنی

 

سه شنبه 15 جمادی الاول 1440هـ - 22 ژانویه 2019م
آخرین به روز شدن: جمعه 1 جمادی الاول 1436هـ - 20 فوریه 2015م KSA 11:21 - GMT 08:21
نرمش قهرمانانه دوم!

آن‌گاه که در پی انتشار خبر روزنامهٔ وال استریت جورنال در خصوص نامه نگاری جدید آیت الله خامنه‌ای با باراک اوبا، دوگانگی در رفتار و گفتار بالا‌ترین مقام سیاسی ایران را با اشاره‌ای خاص، در فیس بوک خود مطرح کردم، دوستی خرده گرفت که چرا «دومین اقدام شجاعانه مقام رهبری در ایجاد گفتگو می‌ان» تهران و واشنگتن را زیر سوال برده‌ام.

وی عنوان کرد: «اگر حقیقت داشته باشد که چنین نامه‌ای نگارش پیدا کرده است و مقام رهبری ایران اقدام به نگارش چنین نامه‌ای نموده باشند، بسیار اتفاق مبارکی است و دومین اقدام شجاعانه مقام رهبری در ایجاد گفتگو میان دو کشوری که ۳۵ سال در تخاصم با یکدیگر بوده‌اند، تلقی می‌شود که بتدریج می‌تواند کشور ما را از انقلابی نمایی‌ها و حتی انقلابیگری‌های زیان بخش بتدریج و اندک اندک دور سازد. راه هنوز بسیار دشوار است و فراز و نشیب‌های بسیاری هنوز در پیش است».

این نقد در برابر این اشاره بود که «در شرایطی که در لحن آمریکاستیزانه رهبر جمهوری اسلامی تغییر ایجاد نشده و سردادن شعار مرگ بر امریکا در مجامع حکومتی ادامه دارد، روزنامه آمریکایی وال استریت جورنال گزارش داده است که علی خامنه‌ای به نامه باراک اوباما، رییس جمهوری آمریکا پاسخ داده و به وی نامه‌ای محرمانه، با لحنی محترمانه نوشته است».

در این نوشته مجالی برای نقل دیدگاه‌های مقابل در صفحه فیس بوک و دیدگاه‌های مطرح شده در برابر آن نیست، الا این تاکید دوبارهٔ آن دوست که از فلانی انتظار می‌رود که «با زبان دیپلماسی سخن بگویند و اهمیت اقدامات دیپلماتیک را که می‌تواند بتدریج چهره دیپلماسی خارجی کشور را دگرگون نماید به عنوان یک نخبه مقبول جامعه اصلاح طلب کشور برجسته نمایند... آیا جنابعالی مخالف هستید که تابوی قطع رابطه و خصومت بلافصل میان ایران وایالات متحده شکسته شود؟ صرفنظر از هر محتوایی که این نامه داشته باشد، اقدامی نو و شجاعانه است».

حال که مقام‌های نظامی و سیاسی ایران به فوریت نوشته شدن وارسال چنین نامه‌ای را تائید کرده اما هم زمان به تکذیب آن نیز پرداخته‌اند، گمان می‌کنم که می‌توان از «اهمیت این اقدام دیپلماتیک» نوشت و چگونگی شکسته شدن «تابوی قطع رابطه و خصومت میان ایران و ایالات متحده»!

از طنز روزگار اینکه از دو نقل قول مخابره شده از داخل ایران در خصوص این ماجرا، آنکه در مقام تائید نامه نگاری برآمده یک سردار سپاه است و آنکه در جایگاه تکذیب ایستاده عنوان سخنگوی نهاد دیپلماسی کشور را دارد.

روزنامهٔ محافظه کار وال استریت جورنال روز جمعه ۲۴ بهمن ۹۳ گزارش داد که رهبر جمهوری اسلامی به نامه رییس جمهوری آمریکا پاسخ داده و به وی نامه‌ای محرمانه نوشته است. این روزنامه به نقل از یک دیپلمات ایرانی که نامش را فاش نساخت، خبر داد که علی خامنه‌ای در پاسخ به نامه باراک اوباما در ماه اکتبر (زمان بستری بودن در بیمارستان)، طی هفته‌های اخیر به رییس جمهوری آمریکا نامه نوشته و از طریق «راه‌های ارتباطی محرمانه» ى آیت‌الله خامنه‌ای ارسال شده است. این نامه گرچه «محترمانه» بوده، اما «تعهدی برای همکاری» در آن وجود نداشته است.

در پی افشا شدن این ماجرا، مشاور نمایندهٔ ولی‌فقیه در سپاه پاسداران در گفت‌وگویی با شبکه تلویزیونی العالم عنوان کرد که باراک اوباما «مکاتباتی را با جمهوری اسلامی ایران و بخصوص مقام معظم رهبری داشته است». یدالله جوانی تصریح کرد: «به این مکاتبات پاسخ داده شده و همان‌گونه که اشاره شده این پاسخ‌ها محترمانه و معقول و منطقی است»

در حالی که در تمام موارد مشابه قبلی این مقام‌های جمهوری اسلامی - حتی در سطح رهبری- بوده‌اند که خبر نامه نگاری‌های مسوولان ارشد کاخ سفید را رسانه‌ای کرده‌اند، اکنون چنین موضعگیری سریعی از سوی یکی از فرماندهان سپاه پاسداران می‌تواند این شائبه را در افکار عمومی داخلی و خارجی ایجاد کند که خبر از این مجرای خاص درز پبدا کرده است، اما برای رد گم کردن آن را به یک مقام دیپلماتیک منتسب کرده‌اند، به ویژه که هم روزنامه آمریکایی و هم طرف ایرانی از مخالفان ظاهری گفت‌و‌گوهای مستقیم میان حسن روحانی و باراک اوباما و از سرگرفته شدن روابط سیاسی میان تهران و واشینگتن هستند.

نامه نگاری‌های رئیس جمهور آمریکا با رهبر جمهوری اسلامی پیشینه‌ای گسترده دارد و سابقهٔ آن باز می‌گردد به روزهایی که هنوز مشخص نبود رئیس جمهور جدید ایران چه کسی خواهد بود؛ حتی در شرایطی که آیت الله خامنه‌ای تمایل خود را برای پیروزی احمدی‌نژاد در دور دوم، آن هم با آرایی بیشتر از سید محمد خاتمی کتمان نمی‌کرد.

اگرچه اولین نامه به رهبر ایران چند هفته پیش از انتخابات خرداد ۸۸ نوشته و ارسال شد، اما تداوم آن و تغییر لحن در مشی دیپلماتیک ایران، به ویژه پس از آنکه آیت الله خامنه‌ای با روی کار آمدن حسن روحانی بر سیاست «نرمش قهرمانانه» تاکید کرد، اکنون معنای خاصی پیدا می‌کند. مورد اخیر، چهارمین نامه‌ای است که اوباما در دوران ریاست‌جمهوری خود به بالا‌ترین مقام سیاسی ایران نوشته است.

معاون سیاسی سابق نهاد نمایندگی ولی‌فقیه در سپاه پاسداران در شرایطی بر «محترمانه، معقول و منطقی» بودن مفاد نامهٔ جدید رهبر جمهوری اسلامی صحه گذارده است که آیت الله خامنه‌ای پیش از این در دوران زمامداری احمدی‌نژاد، همواره حرکت‌های مسالمت جویانهٔ رئیس جمهور آمریکا را بخصوص در سخنرانی‌های عمومی خویش زیر سوال برده است. از جمله، وی در خطبهٔ نمازجمعه ۲۹ خرداد۸۸ در واکنش به مواضع آمریکا در قبال انتخابات ریاست جمهوری ایران با عصبانیت عنوان کرده بود: «از آن طرف نامه بنویسند، اظهار علاقه‌ به روابط کنند، ابراز احترام به جمهوری اسلامی بکنند، از این طرف این حرف‌ها را بزنند. کدام را ما باور کنیم»؟

نامه نگاری‌های جدید می‌تواند به نوعی حرکت در خلاف جهت مشی خارجی اولیهٔ آیت الله خمینی تلقی شود که تسخیر سفارت آمریکا توسط دانشجویان خط امام را «انقلاب دوم» نامید. شاید با توجه به این رویکرد است که عده‌ای دوست دارند ارسال این نامه را «اقدامی شجاعانه» از جانب آیت الله خامنه‌ای بدانند و آن را «نرمش قهرمانانه دوم» بخوانند و گامی رو به جلو در جهت کوتاه ساختن دیوار بی‌اعتمادی‌ها میان تهران و واشینگتن ارزیابی کنند.

با این وجود، مرضیه افخم مطلب وال استریت جورنال در مورد ارسال نامه‌ای از آیت الله خامنه‌ای به باراک اوباما در چند هفته اخیر را «به شدت» تکذیب کرد. سخنگوی وزارت امور خارجه روز یکشنبه ۲۶ بهمن، با لحنی منتقدانه این خبر را «یک بازی رسانه‌ای غیر حرفه‌ای» معرفی کرد و گفت: «هیچ گونه نامهٔ جدیدی مطرح نمی‌باشد.»

در مقام مقایسه و اولویت دادن به اظهار نظرهای مسولان ایران در این مورد خاص، مسلما باید حق را به مقام‌های نظامی و مشاوران سیاسی در نمایندگی ولی‌فقیه در سپاه پاسداران داد. آنان بی‌تردید اخبار و اطلاعاتشان از درون بیت رهبری بیشتر از سخنگوی وزارت خارجه است، به ویژه آنکه تاکید شده این نامه از طریق «راه‌های ارتباطی محرمانه» ى آیت‌الله خامنه‌ای ارسال شده است که می‌تواند پنهان از چشمان مقام‌های دولتی و مسولان دستگاه دیپلماسی کشور صورت گرفته باشد.

البته یک نگاه خوش بینانه هم می‌توان به این موضعگیری حساب شده مسوولان سیاسی ایران داشت و آن زمانی است که فرض کنیم سخنگوی وزارت امور خارجه حرف خود را چنان دیپلماتیک عنوان کرده است که طرف مقابل پیام اصلی را از آن بگیرد و برداشت مثبت لازم را داشته باشد.

آن‌گاه که در سازمان ملل متحد به کار خبری مشغول بودم، این موضوع زبانزد کادرهای سیاسی باسابقه سفارتخانه‌ها و دفا‌تر نمایندگی کشور‌ها مستقر در آمریکا بود که «یک دیپلمات کار کشته آن است که سخنانش را چنان ماهرانه بیان کند که وقتی نه می‌گوید طرف مقابل از آن برداشت آری و مثبت داشته باشد!»

به هر حال خانم افخم نیرویی کار کشته و با سابقه در دستگاه دیپلماسی ایران است. وی نه تنها سال‌ها با علی اکبر ولایتی مشاور ارشد امور خارجی رهبری از نزدیک کار کرده، بلکه اکنون با جواد ظریف خوش برخورد‌ترین و مبرز‌ترین نیروی سیاست خارجی جمهوری اسلامی هم نشست و برخاست فراوان دارد. از این رو او زبان ساکنان کاخ سفید را خوب می‌فهمد و آگاه است که چه بگوید و چگونه «نه» بگوید که نه تنها دیوار بی‌اعتمادی‌ها میان ایران و آمریکا بالا‌تر نرود، بلکه چندتا از آجرهای موجود نیز زمین بیفتد.

ما به این دوستان منتقد که گمان می‌کنند امثال من مخالف چنین «اقدام‌های شجاعانه رهبری» هستیم، اطمینان خاطر می‌دهیم که‌‌ همان گونه که با سیاست خارجی تعامل گرایانهٔ دولت روحانی در جهت تحقق شعار «نرمش قهرمانانه» در زمینهٔ مذاکرات هسته‌ای مبتنی بر «چرخش زندگی مردم» موافقیم، با وجود اتهام «طرفدار آمریکا بودن» و عضویت در «حلقهٔ نیویورکی‌ها»، از اتخاذ مشی مسالمت جویانه و صلح طلبانه در برابر تمام کشورهای جهان از جمله ایالات متحده نیز حمایت می‌کنیم، هرچند که برآمده از دل «نرمش قهرمانانه دوم» تحت هدایت آیت الله خامنه‌ای باشد.

ما همچون دیگران حسود و بخیل نیستیم که چشم پیشرفت سیاست معقولانه و مسالمت جویانهٔ رهبر اصلاحات در زمینهٔ گفت‌و‌گوی تمدن‌ها را نداشتند و همه جانبه تلاش می‌کردند که نه تنها رئیس جمهور وقت ایران در نشست سازمان ملل متحد با همتای آمریکایی خود مواجه و دیدار نداشته باشد، بلکه سید محمد خاتمی و بیل کلینتون در کنار یکدیگر عکس یادگاری جمعی نیز نگیرند.

منبع: روزآنلاین

تمام مقاله هاى منتشر شده تنها بازتاب دهنده نظر نويسنده آن است**