تمام حقوق محفوظ است شبکه العربیه © 2019

برای دوستان خود بفرستید

بستن
چرا خاتمی در مراسم تدفین ماندلا شرکت نکرد؟
نام دوست:
ایمیل دوست:
نام فرستنده:
ایمیل فرستنده:
کد ایمنی

 

یک شنبه 13 جمادی الاول 1440هـ - 20 ژانویه 2019م
آخرین به روز شدن: چهارشنبه 21 صفر 1435هـ - 25 دسامبر 2013م KSA 21:49 - GMT 18:49
چرا خاتمی در مراسم تدفین ماندلا شرکت نکرد؟

عدم حضور محمد خاتمی در مراسم تدفین نلسون ماندلا در ژوهانسبورگ، علامت سوال‌هایی جدی برای من ایجاد کرد؛ چرا که خاتمی پیش از این گفته بود در مراسم شرکت خواهد کرد.

و مشاور بارز آیت‌الله خامنه‌ای به خبرنگاران گفت که ماندلا در جریان دیدارش از ایران، آیت‌الله خامنه‌ای را «رهبر من» خطاب می‌کرد. شاید ولایتی روش و منش خاص ماندلا را در نظر نگرفته است، چرا که ماندلا تمامی رؤسا را «رهبر من» خطاب قرار می‌داد. به یاد دارم که یاسر عرفات در دیدارهایی که با او داشتم، اغلب از عبارت «آقای من» استفاده می‌کرد. در هر حال، فکر می‌کنم خامنه‌آی تصمیم داشتم فرستاده‌ای ویژه به آفریقای جنوبی بفرستد؛ اما نه تنها خامنه‌ای کسی را نفرستاد، بلکه روحانی نیز شرکت نکرد و این امر برای خاتمی نیز تکرار شد. چه اتفاقی افتاده است؟

هنگامی که دلیل اصلی عدم حضور خاتمی در مراسم را متوجه شدم، از شدت بی‌خردی حکومت ایران شگفت‌زده شدم. با نگاهی منصفانه، درک می‌کنم که شکاف عظیمی بین نظام حاکم بر ایران و میراث نلسون ماندلا وجود دارد. محمد خاتمی به خاطر انتقاداتی که در جریان انتخابات سال ۸۸ کرده بود، ممنوع‌الخروج شده است.

روشن است که آن انتخابات، آزاد و پاک نبود و از طرف نیروهای نظامی و امنیتی مدیریت شد. ظرف سه سال اخیر و از زمان شروع حصر کروبی، موسوی و رهنورد، خاتمی به شکل علنی به این روند اعتراض کرده است. محمد خاتمی روش واضح و روشنی داشته و از کلمات پیچیده برای حرف زدن استفاده نکرده است. با این حال اگر در کلماتی که خاتمی استفاده کرده دقیق شویم، می‌توانیم بفهمیم که او دقیقا بر مشکل اصلی دست گذاشته است.

این یک ماجرای بزرگ است. چرا خامنه‌ای تمایلی به حمایت از خاتمی نداشت؟ چرا قوه قضاییه یا نیروهای امنیتی از سفر خاتمی به آفریقای جنوبی جلوگیری کردند؟

اجازه دهید بر تاریخ این ماجرا تمرکز کنیم. چهار سال قبل هنگامی که خبر لغو سفر خاتمی به ژاپن را شنیدیم، بسیار تعجب کردیم. مشاور وی در آن زمان گفت: «خاتمی نتوانست سفر کند، چرا که مسوولان امنیتی به او اطلاع دادند که ممنوع‌الخروج است».

علی‌زاده طباطبایی وکیل رییس‌جمهور سابق ایران گفته که هیچ مصوبه رسمی در زمینه ممنوع‌الخروجی خاتمی وجود ندارد، ولی مسوولان به او «توصیه» کرده‌اند که سفر نرود. طباطبایی گفت: «حکم رسمی ممنوع‌الخروجی خاتمی ابلاغ نشده ولی لغو سفرش به ژاپن به خاطر همین توصیه افراد مشخصی در حکومت صورت گرفت».

در آن زمان از خاتمی دعوت به عمل آمده بود تا در کنفرانسی در شهر هیروشیما حضور یابد،‌ ولی عدم حضورش باعث شد تا نخست‌وزیران سابق کانادا و سوئد بیانیه اعتراضی صادر کرده و از محمود احمدی‌نژاد خواستند تا قید و بندهای موجود را برداشته و به خاتمی اجازه سفر دهد.

این نخست‌وزیران سابق گفتند: «ما اعمال هرگونه قید و بند بر آزادی‌های محمد خاتمی را قویا محکوم می‌کنیم. گفتگوهای تمدن‌ها و تبادل دیدارها از عوامل مهم در پرونده خلع سلاح هسته‌ای است و ایران نیز در این بحث باید حضور داشته باشد».

گفته شد که در این زمان نیروهای امنیتی نامه‌ای برای خاتمی ارسال کرده و به شکل رسمی ممنوعیت سفر را به وی ابلاغ کردند. چند نکته در این بین حائز اهمیت است:

یک ـ به نظر می‌رسد که خامنه‌ای معتقد است سفر روحانی یا خاتمی به مراسم تدفین ماندلا فرصتی مناسب برای رسانه‌ای ایجاد می‌کند تا بار دیگر بر ایران متمرکز شوند. برخی از رسانه‌های اصلاح‌طلب گفته بودند که ممکن است روحانی و اوباما در ژوهانسبورگ با یکدیگر دیدار کنند.

دو ـ در دوران حکومت شاه، دوره ماه عسلی بین شاه و سردبیر و موسس روزنامه کیهان به وجود آمده بود. هر روز چهارشنبه شاه در قصر خود با مصباح‌زاده دیدار می‌کرد. گفته می‌شد که مصباح‌زاده نخست‌وزیر آینده ایران است، تا اینکه یک روز مصباح‌زاده به شمال ایران دعوت شد تا از شهر خود بازدید کند. تعداد زیادی از مردم در میدان مرکزی شهر رشت جمع شده بودند تا مصباح‌زاده را ببینند. مصباح‌زاده پس از آن به تهران بازگشت و دیگر هیچگاه دیدارهای هفتگی‌اش با شاه تکرار نشد. هنگامی که وی در مورد لغو دیدارهایش با شاه سوال پرسید،‌ فهمید که استقبال گسترده مردم رشت از او دلیل اصلی توقف دیدارهایش با شاه است زیرا شاه دوست ندارد ببیند کسی به خاطر طرز فکرش محبوب مردم است. یک نفر کافی بود و این یک نفر نیز نباید کسی جز شاه می‌بود.

مولانا توصیف منحصر به فردی برای طاووس دارد و می‌گوید: «دشمن طاووس آمد پر او / ای بسی شه را بکشته فر او».

ادوارد سعید متفکر بزرگ فلسطینی نیز سخن جالبی دارد. وی می‌گوید: «غرب و بقیه». غرب فقط خود را می‌بیند. از دید غرب، تمام شرق جزو «بقیه» محسوب می‌شود. آنها معتقدند که مرکز کائنات هستند و جایی برای دیگران نیست. این فقط منحصر به غرب نیست؛ بلکه طبیعت بشر است. انسان دوست دارد مرکز اهتمام دیگران باشد و اگر کسی قدرت یا امکان نزدیک شدن به این مرکز اهتمام را داشته باشد، باید از دایره خارج شود. شاید این دلیل عدم سفر خاتمی به ژوهانسبورگ باشد.

* از: عطاءالله مهاجرانی / در: الشرق‌الاوسط / مترجم: علی مهتدی ـ ایران در جهان

عنوان اصلی مطلب:

لماذا غاب الرئيس الأسبق خاتمي عن مراسم تأبين مانديلا؟!
 

تمام مقاله هاى منتشر شده تنها بازتاب دهنده نظر نويسنده آن است**