تمام حقوق محفوظ است شبکه العربیه © 2019

برای دوستان خود بفرستید

بستن
اوباما و روحانی اکنون باید تصمیم بگیرند
نام دوست:
ایمیل دوست:
نام فرستنده:
ایمیل فرستنده:
کد ایمنی

 

یک شنبه 13 جمادی الاول 1440هـ - 20 ژانویه 2019م
آخرین به روز شدن: پنج شنبه 1 شوال 1434هـ - 8 اوت 2013م KSA 14:10 - GMT 11:10
اوباما و روحانی اکنون باید تصمیم بگیرند

افزایش تحریم‌ها و تمایل آمریکا برای مذاكره مستقیم با ایران در آستانه پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری پیام های متضادی هستند که در تصمیم دو کشور برای برقراری روابط تاثیر گذار است.

استمرار تحریم، همزمان با ابراز تمایل آمریکا برای مذاکره مستقیم با ایران از یکسو و حضور سخت گیرانه در مذاکرات ١+۵ از سوی دیگر، نتیجه بخش بودن مذاکرات هسته ای با١+۵ و امکان عادی سازی روابط با آمریکا را دشوار می کند.

نتیجه بخش بودن مذاکرات هسته ای و مذاکرات مستقیم دو جانبه با آمریکا بیش از آنکه به روابط ایران و١+۵ مربوط باشد به علل زیر به ارتباط میان گروه ۵+۱ و آمریکا مربوط می شود و در این میان برای این مسئله عواملی وجود دارد که باید تغییر کند:

تناقض رفتار آمریکا که همزمان با حضور در مذاکرات١+۵ برای مصالحه از چماق تحریم استفاده و سایر کشورها را نیز مقید به رعایت تحریم می کند از اولین علل این موضوع است.

عامل دیگری که باید تغییر کند اعمال نفوذ آمریکا و سوء استفاده از روابط دو جانبه در روابط چند جانبه با اعضای ١+۵ است. آمریکا از این عامل استفاده می کند تا مذاکرات را تا زمانی که فشار حداکثری تحریم، ایران را به قبول نظرات١+۵ وادار کند، طولانی سازد.

انحراف در پرونده هسته ای از ماهیت فنی-حقوقی به پرونده ای امنیتی، نظامی، سیاسی با احاله به شورای امنیت سومین عاملی است که باید تغییر کند.

بدیهی است در چنین شرایطی این نظر رهبر جمهوری اسلامی ایران که اعلام کرد حل مشکل پرونده هسته ای سهل، آسان و روان است اما آنها (١+۵) نمی خواهند، معنای واقعی خود را پیدا می کند. انتخاب حسن روحانی فرصتی برای ایران و ١+۵ است، همانطور که اوباما فرصتی برای ایالت متحده و ایران است تا به پیام محترمانه سال نو خود به دولت و ملت ایران عمل کند.

سالها است چنین فرصتی پیش نیامده که در ایران و آمریکا کبوترها بجای بازها همزمان در قدرت باشند. اگرچه مدت کوتاهی پرزیدنت کلینتون و پرزیدنت خاتمی نیز همزمان بر سر کار بودند اما کلینتون و خاتمی فرصت امروز پرزیدنت اوباما و پرزیدنت روحانی را نداشتند.

اگر امروز اوباما و جان کری از منظر وزیر امور خارجه پیشین بربتانیا جک استراو و وزیر امور خارجه پیشین آلمان یوشکا فیشر به روحانی بنگرند، دو اتفاق خوب ممکن است رخ دهد و اگر با چهره کبوتر اما چنگال باز با روحانی طرف شوند دو اتفاق بد قابل پیش بینی است.

دو اتفاق خوب را می توان اول در حل موضوع هسته ای و همکاری در همه موضوعات در روابط خارجی و دوم تقویت تفکر اعتدال و اصلاحات در برابر رادیکالیسم در داخل ایران دانست.

از سوی دیگر، دو اتفاق بد، تشدید بحران و تقابل هسته ای تا مرز خروج ایران از ان پی تی و تقویت تفکر رادیکالیسم در ایران است که دکتر سید حسین موسویان به درستی در گفتگو با ای پی اس، آنرا واکنش ملت ایران به فشار و تحریم دانسته است. وی با تاکید بر اینکه روحانی مرد سیاستهای رادیکال نیست، موضوع بسته صلح و گامهای عملی آمریکا را پیشنهاد کرده است.

آنچه خطر تهدید را افزایش می دهد آن است که اول ادبیات مبتنی بر احترام متقابل برای دوستی به تهدید و فشار مبدل شود؛ دوم اینکه اگر اوباما و روحانی، که هر دو مدعی تغییر هستند، نتوانند وضعیت بن بست کنونی را تغیر دهند و بعد از اوباما نماینده ای جمهوری خواه با تفکر بوش به قدرت برسد و در انتخابات ۱۳۹۶ در ایران نیز مردم از دکتر روحانی مأیوس شوند و ریس جمهوری رادیکال انتخاب شود. در چنین شرایط فرضی تنش و بحران در روابط آمریکا -ایران تشدید خواهد شد و ابعاد آن سالها طرفین را در جبهه های مختلف درگیر خواهد کرد.

ایران تمایل ندارد درگیر چنین جدالی شود مگر آنکه آمریکا آغازگر آن باشد و آمریکا هم تمایلی به چنین تنشی ندارد مگر آنکه در محاسبه دچار اشتباه شود و شرایط را برای آسیب پذیر کردن ایران مساعد ارزیابی کند.

نباید فراموش کرد در چنین شرایطی ایران آمریکا را تا پرتگاه با خود خواهد کشاند. این تحلیلی مبتنی بر بلف بازدارنده نیست بلکه ناشی از خصلت شناسی و رفتار شناسی تصمیم گیران ایرانی در وضعیت بد است.

به همین منظور است که آیت الله خامنه ای در سخنرانی خود در دیدار با مسئولان دستگاه قضایی این کشور در رابطه با کار شکنی آمریکا برای پرونده هسته ای گفت، آمریکا دنبال بر اندازی است و افزود: “اگر لجبازی را کنار بگذارند، حل مسله هسته ای ایران کاری سهل، آسان و روان است.”

بنا بر این تحلیل و آینده نگری فرصت برای انتخاب بین ایران سازگار با سیاست و قوانین بین الملل و یا ایران متمرد وجود دارد. آمریکا در این انتخاب نقش اساسی دارد به طوری که می تواند سیاست توافق جویی نظیر حل اختلاف دیپلماتیک دو کشور طبق اعلامیه ۱۹۸۱ الجزایر برای همزیستی مسالمت آمیز و یا سیاست ستیز و گسترش بحران را انتخاب کند.

منبع: شرق پارسی (الشرق الاوسط فارسی)

تمام مقاله هاى منتشر شده تنها بازتاب دهنده نظر نويسنده آن است**